Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından bu yılın ilk dört ayında toplam 5 milyar 200 milyon lira analık ödeneği ödendiğini duyurdu. Bakan Işıkhan, aynı dönemde emzirme ödeneği olarak da 191,5 milyon lira ödeme yapıldığını belirtti. SGK'nın annelere yönelik destek programları kapsamında yapılan bu ödemeler, çalışan annelerin doğum öncesi ve sonrası dönemde maddi olarak rahatlamasını hedefliyor.
Analık ödeneği nedir, kimler yararlanabilir?
Analık ödeneği, sigortalı kadın çalışanlara doğum öncesi ve sonrası toplam 16 hafta (çoğul gebeliklerde 18 hafta) süresince geçici iş göremezlik durumunda ödenen bir sosyal güvence yardımıdır. Bu ödenekten yararlanmak için sigortalının doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması gerekiyor. Ödenek miktarı, sigortalının son üç aylık brüt kazancının günlük ortalamasının üçte ikisi olarak hesaplanıyor. Ayrıca, doğum sonrası analık izni bitiminde isteğe bağlı olarak yarım çalışma ödeneği de alınabiliyor.
Emzirme ödeneği ve şartları
Emzirme ödeneği ise sigortalı kadın veya erkek çalışanlara, doğum yapan eşi sigortalı olmayan erkeklere ve evlat edinenlere doğum sonrası bir defaya mahsus olmak üzere ödenen nakdi bir yardım. 2025 yılı için emzirme ödeneği tutarı 1.050 TL olarak belirlenmişti. Bu ödenekten yararlanabilmek için doğumdan önceki son bir yıl içinde en az 120 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartı aranıyor.
Ödemelerde artış eğilimi
SGK verilerine göre, son yıllarda analık ve emzirme ödeneği ödemelerinde belirgin bir artış gözleniyor. 2024 yılında toplam 12 milyar lira civarında analık ödeneği ödenirken, bu yılın ilk dört ayında 5,2 milyar lira ödenmiş olması, yıl sonunda 15 milyar liranın üzerinde bir ödeme yapılacağına işaret ediyor. Emzirme ödeneği ödemeleri de geçen yıl 450 milyon lira iken, 2025'te 191,5 milyon lira ile yarısına ulaşmış durumda.
Uzman yorumu: Annelere destek güçleniyor
Sosyal güvenlik uzmanları, analık ve emzirme ödeneklerinin çalışan annelerin iş gücüne katılımını desteklemede önemli bir rol oynadığını vurguluyor. Özellikle doğum sonrası işe dönüşü teşvik eden yarım çalışma ödeneği gibi uygulamalar, kadın istihdamını artırmaya yönelik politikaların bir parçası. Ancak ödeneklerin enflasyon karşısında eridiğine dikkat çeken uzmanlar, ödenek tutarlarının her yıl yeniden değerleme oranında artırılmasına rağmen geçim sıkıntısı çeken anneler için yetersiz kalabileceğini ifade ediyor.
