Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik değişikliğiyle, grup yolcu taşımacılığı yetki belgesi (D1 belgesi) sahibi şirketlerin bireysel yolcu taşımasının önü kesildi. Daha önce bu belgeyle okul servisi, personel taşımacılığı gibi grupların yanı sıra bireysel yolcu da taşıyabilen firmalar, artık sadece grup taşımacılığı yapabilecek. Bireysel yolcu taşıyanların belgeleri yönetmelik kapsamında iptal edilecek. Karar, taşımacılık sektöründe tartışmalara yol açarken, şirketler mağduriyet yaşadıklarını belirtiyor.
Düzenlemenin Detayları
Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğine göre, D1 yetki belgesi sahipleri artık yalnızca önceden belirlenmiş grupları (okul, personel, turistik gezi vb.) taşıyabilecek. Bireysel yolcu taşımacılığı yapmak isteyenlerin ise A1, A2 veya B1 gibi farklı yetki belgeleri alması gerekiyor. Bakanlık yetkilileri, düzenlemenin amacının kayıt dışı taşımacılığı önlemek ve yolcu güvenliğini artırmak olduğunu söylüyor. Ancak sektör temsilcileri, yeni kuralın küçük ve orta ölçekli firmaları zor durumda bırakacağı görüşünde.
Sektörden Tepkiler
Türkiye Otobüsçüler Federasyonu (TOFED) Başkanı, yaptığı açıklamada, "Yıllardır D1 belgesiyle hem grup hem bireysel taşımacılık yapan firmalar var. Bu düzenleme aniden gelince firmalar ellerindeki taşıma sözleşmelerini yerine getiremez hale geldi. Bir geçiş süreci tanınmalı" dedi. Özellikle küçük şehirlerdeki firmaların, sadece grup taşımacılığıyla ayakta kalmasının zor olduğu ifade ediliyor. Bazı firmalar ise bireysel yolcu taşımacılığı için ek belge başvurusu yapmayı planlıyor.
Yaptırım ve Cezalar
Yönetmelik uyarınca, D1 belgesiyle bireysel yolcu taşıdığı tespit edilen firmalara para cezası ve belge iptali yaptırımı uygulanacak. Denetimlerin kolluk kuvvetleri tarafından yapılacağı belirtildi. İlk etapta uyarı cezası verilebileceği, ancak tekrarı halinde doğrudan belge iptaline gidileceği kaydedildi. Sektör kaynakları, özellikle turizm bölgelerinde bireysel taşımacılığın yoğun olduğu noktalarda sıkı denetim bekleniyor.
Bağımsız Değerlendirme
Düzenleme, taşımacılık sektöründe faaliyet gösteren firmaların iş modellerini kökten değiştirecek nitelikte. Kayıt dışılıkla mücadele ve güvenlik gibi meşru gerekçelere dayansa da, uygulamanın ani ve geçiş süreci olmadan hayata geçirilmesi birçok işletmeyi zor durumda bıraktı. Yetkililerin, mağduriyetleri gidermek için makul bir uyum süreci tanıması ve sektör paydaşlarıyla diyaloğu artırması, düzenlemenin başarısı için kritik önem taşıyor.
