Türkiye, Schengen vizesi sürecinde yaşanan sıkıntıları aşmak ve vatandaşlarının Avrupa'ya erişimini kolaylaştırmak amacıyla kapsamlı bir strateji başlattı. Dışişleri, İçişleri ve Adalet bakanlıklarının ortak yürüttüğü çalışma, 2013 yılından bu yana devam eden vize serbestisi müzakerelerinde yeni bir sayfa açmayı hedefliyor. Uzmanlar, bu girişimin Türkiye-AB ilişkilerinde önemli bir test olacağını belirtiyor.
Üç Bakanlık Tek Çatı Altında: Yeni Stratejinin Ayrıntıları
Edinilen bilgilere göre, üç bakanlığın koordinasyonunda oluşturulan çalışma grubu, Schengen vizesi başvurularında yaşanan uzun kuyruklar, yüksek ret oranları ve keyfi uygulamalara karşı somut adımlar atacak. Özellikle genç işsizliğini azaltma, öğrenci değişim programlarını canlandırma ve turizm gelirlerini artırma hedefleri doğrultusunda, vize kolaylığı sağlanması için AB nezdinde güçlü bir lobi faaliyeti yürütülmesi planlanıyor. Türkiye, mevcut anlaşmalar çerçevesinde bazı meslek gruplarına ve iş insanlarına çoklu girişli vize verilmesini de talep edecek.
Çalışma kapsamında, Schengen ülkelerinin büyükelçilikleriyle doğrudan temaslar kurularak, Türkiye'nin güvenlik ve göç konularındaki iş birliğine vurgu yapılacak. Ayrıca, vize başvuru merkezlerinin daha etkin işletilmesi, randevu sistemlerinin iyileştirilmesi ve eksik evrak nedeniyle oluşan gecikmelerin önlenmesi gibi operasyonel adımlar da atılacak. Bu sayede hem başvuru süreçlerinin hızlandırılması hem de ret oranlarının düşürülmesi hedefleniyor.
2013'ten Bugüne: Vize Serbestisi Müzakerelerinde Neredeyiz?
Türkiye ile AB arasında 16 Aralık 2013'te imzalanan Geri Kabul Anlaşması ve ardından başlayan vize serbestisi diyaloğu, 2023'e gelindiğinde hâlâ tamamlanmış değil. AB tarafı, Türkiye'nin 72 kriterden 66'sını yerine getirdiğini açıklasa da, kalan altı kriterin özellikle terörle mücadele yasası ve kişisel verilerin korunması gibi konularda düzenleme yapılmasını şart koşuyor. Bu durum, müzakerelerin kilitlenmesine neden olurken, vatandaşların vize başvurularında yaşadığı zorluklar her geçen gün artıyor. Schengen bölgesine yapılan Türk vatandaşı başvurularının reddedilme oranı yüzde 25'in üzerine çıkarken, bazı ülkelerde bu oran yüzde 40'ı aşıyor.
AB yetkilileri, vize serbestisinin sadece teknik kriterlere bağlı olmadığını, siyasi iradenin de önemli olduğunu dile getiriyor. Türkiye'nin göçmen konusundaki iş birliği, Suriyeli mültecilere ev sahipliği yapması ve sınır güvenliğinde sağladığı ilerlemeler takdirle karşılanırken, Kıbrıs sorunu gibi dosyalar vize serbestisinin önünde siyasi bir engel olarak duruyor. Bu nedenle uzmanlar, yeni çalışmanın yalnızca teknik hazırlıkla sınırlı kalmaması gerektiğini, üst düzey siyasi temaslarla desteklenmesi gerektiğini vurguluyor.
Vize Yükü ve Türkiye Ekonomisine Etkileri
Vize sorunu, Türkiye'de iş dünyası, akademi, sanat ve spor çevrelerini doğrudan etkiliyor. Avrupa'ya seyahat edemeyen iş insanları, uluslararası projelerde geri planda kalırken, öğrenciler eğitim fırsatlarını kaçırıyor. Turizm sektörü ise özellikle Avrupa pazarındaki daralmadan olumsuz etkileniyor. 2023 verilerine göre, vize başvurularının reddedilmesi nedeniyle yaklaşık 5 milyar avroluk ticaret hacminin kaybedildiği tahmin ediliyor. Türkiye'nin bu yeni girişimle, söz konusu kayıpların önüne geçmesi ve Avrupa ile entegrasyonunu güçlendirmesi bekleniyor.
Türkiye'nin Avrupa Konseyi nezdinde yürüttüğü girişimler de sürüyor. Strazburg'daki temaslarda, vize kolaylığı konusunda Avrupa ülkelerinin ikna edilmesi için insan hakları ve hukukun üstünlüğü vurgusu yapılıyor. Aynı zamanda Türk diplomatlar, AB üyesi ülkelerin büyükelçilikleriyle ikili görüşmelerde, vize başvurularında ayrımcılık yapılmaması ve objektif kriterlerin uygulanması gerektiğini iletiyor. Bu çabalar, Türkiye'nin vize konusunu yalnızca teknik değil aynı zamanda politik bir öncelik olarak ele aldığını gösteriyor.
Sonuç olarak, Türkiye'nin Schengen vizesi konusundaki yeni stratejisi, AB ile ilişkilerde kritik bir sınav niteliği taşıyor. Umut vadeden bu gelişme, ancak somut sonuçlara ulaşıldığında anlam kazanacak. Vatandaşlar, iş insanları ve öğrenciler, bu çabanın serbest dolaşım hakkını kalıcı biçimde çözmesini bekliyor. Avrupa entegrasyonu yolunda atılan bu adım, iki tarafın da siyasi iradesine bağlı olarak ya bir dönüm noktası olacak ya da yokuşun sonunda yeni bir hayal kırıklığı yaşanacak.
