Sayıştay, Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde hastalardan özel muayene ücretine ek olarak alınan 'bilimsel araştırma katkı payı'nın yasal dayanağının bulunmadığını belirledi. Denetim raporuna göre, hastane yönetimi tarafından alınan bu ek ücret, mevzuatta öngörülen bir düzenlemeye dayanmıyor. Uygulamanın, hastaların özel muayene ücretlerine ilave yük getirdiği ve kamu kaynaklarının kullanımı açısından şeffaflık ilkesiyle çeliştiği ifade ediliyor.
Denetim Süreci ve Tespitler
Sayıştay'ın rutin denetimleri sırasında ortaya çıkan bulgular, Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nin bazı işlemlerini mercek altına aldı. Raporda, hastalardan 'bilimsel araştırma katkı payı' adı altında ek ücret tahsil edildiği, ancak bu uygulamanın 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda veya ilgili yönetmeliklerde açık bir dayanağının olmadığı vurgulandı. Üniversite hastanelerinde döner sermaye gelirlerinin artırılması amacıyla zaman zaman benzer uygulamalara başvurulduğu biliniyor; ancak Sayıştay, bu tür ek ücretlerin ancak yasal bir düzenleme ile mümkün olabileceğini hatırlattı.
Denetçiler, hastane yönetiminin özel muayene ücretlerine ek olarak aldığı katkı payının, hastaların bilgilendirilmesi ve onayı olmadan tahsil edildiğine dair bulgulara da ulaştı. Rapor, bu uygulamanın hasta hakları açısından da sorunlu olduğunu gösteriyor. Sayıştay, ilgili kurumdan söz konusu uygulamanın yasal çerçeveye uygun hale getirilmesi veya sonlandırılması yönünde düzeltici adımlar atmasını istedi.
Kurumun Savunması ve Yasal Boşluk
Üniversite hastaneleri, döner sermaye gelirlerini artırmak ve araştırma faaliyetlerini finanse etmek için çeşitli ek gelir kalemleri oluşturabiliyor. Ancak bu tür uygulamaların yasal sınırları, 2547 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri ve Sağlık Bakanlığı'nın yönetmelikleriyle belirleniyor. Sayıştay raporuna göre, Gaziantep Üniversitesi'nin uyguladığı 'bilimsel araştırma katkı payı' bu mevzuat çerçevesinde yetkisiz kabul ediliyor. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) ve Sağlık Bakanlığı'nın konuya ilişkin net bir düzenlemesi bulunmaması, üniversite hastanelerinin farklı uygulamalar geliştirmesine zemin hazırlıyor.
Konuyla ilgili olarak Gaziantep Üniversitesi yönetiminden henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak hastane yetkililerinin, uygulamanın araştırma projelerine kaynak sağlamak amacıyla hayata geçirildiğini savunması bekleniyor. Sayıştay ise benzer uygulamaların diğer üniversite hastanelerinde de görülebileceğine dikkat çekerek, tüm kurumların mevzuata uygunluk denetiminden geçirilmesi gerektiğini ima ediyor.
Hasta Hakları ve Kamuoyu Tepkisi
Hastalardan alınan ek ücretler, hasta hakları savunucuları tarafından uzun süredir eleştiriliyor. Özellikle özel muayene ücretlerinin yanı sıra alınan 'katkı payı', 'bilimsel araştırma desteği' gibi isimler altında yapılan tahsilatların şeffaf olmadığı belirtiliyor. Tüketici dernekleri, hastaların hangi hizmet için ne kadar ödediğini net olarak bilmesi gerektiğini vurguluyor. Sayıştay raporu, bu tür uygulamaların yasal dayanaktan yoksun olduğunu ortaya koyarak, hasta mağduriyetlerinin önlenmesi adına önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Sağlık Bakanlığı'nın konuya ilişkin bir genelge yayınlaması ve üniversite hastanelerindeki ek ücret uygulamalarını disiplin altına alması bekleniyor. Aksi halde, benzer skandalların başka hastanelerde de patlak vermesi olası. Kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve hastaların ekonomik olarak korunması açısından, Sayıştay'ın bu tespiti, sağlık politikalarının gözden geçirilmesi için bir fırsat sunuyor.
Sonuç ve Değerlendirme
Sayıştay'ın Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi'ne yönelik bulgusu, üniversite hastanelerindeki keyfi ücretlendirme uygulamalarının bir örneği olarak kayıtlara geçti. Karar, yalnızca bir hastaneyi değil, tüm sağlık sistemini ilgilendiren yapısal bir soruna işaret ediyor: yasal boşlukların, hastaların aleyhine sonuçlar doğuracak şekilde doldurulması. Önümüzdeki günlerde YÖK ve Sağlık Bakanlığı'nın atacağı adımlar, benzer uygulamaların önlenmesi açısından belirleyici olacak. Kamuoyu, üniversite hastanelerinin şeffaf ve hesap verebilir bir yönetim anlayışı benimsemesini bekliyor.
