Cihatçı Heyet Tahrir Şam (HTŞ) örgütünün kontrolündeki Şam yönetiminin geçici lideri Ahmed Şara, İsrail ile kalıcı bir barış için yürütülen müzakerelerde yüzde 90 oranında anlaşmaya varıldığını, ancak İsrail tarafının geri adım attığını duyurdu. Şara, Suriye topraklarının işgal altında olmasının barış olamayacağını vurgulayarak, "Barış ancak Suriye'nin hakları geri alındığında gerçekleşir" ifadelerini kullandı.
Müzakerelerde son durum
Ahmed Şara, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail ile yürütülen dolaylı görüşmelerde önemli mesafe kat edildiğini belirtti. Şara'ya göre, iki taraf arasında varılan mutabakat taslağı, sınır güvenliği, yerinden edilmiş sivillerin geri dönüşü ve ekonomik iş birliği gibi konuları kapsıyordu. Ancak İsrail, son anda masadan çekilerek süreci askıya aldı. Şara, "Yüzde 90 anlaşmaya varmıştık, ancak İsrail geri çekildi. Bu, barış iradesinin eksikliğini gösteriyor" dedi.
İsrail'in tutumu ve bölgesel yansımalar
İsrail yönetiminden konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak İsrail basınında yer alan haberlere göre, Tel Aviv yönetimi, HTŞ'nin kontrolündeki Şam yönetimini meşru bir muhatap olarak görmekte tereddüt ediyor. İsrail, özellikle İran'ın Suriye'daki varlığından duyduğu rahatsızlığı sık sık dile getiriyor. Bölgesel analistler, İsrail'in geri çekilmesinin arkasında ABD'nin tutumu ve İran ile yaşanan gerilimin olduğunu belirtiyor.
Suriye'deki insani durum
HTŞ'nin Şam'ı ele geçirmesinin ardından ülkede görece bir istikrar sağlanmış olsa da, insani kriz devam ediyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, Suriye'de 6 milyondan fazla insan yerinden edilmiş durumda ve 13 milyondan fazla insan acil yardıma muhtaç. Şara yönetimi, uluslararası toplumdan yeniden inşa ve insani yardım için destek bekliyor. Ancak Batılı ülkeler, HTŞ'nin geçmişteki cihatçı bağlantıları nedeniyle temkinli yaklaşıyor.
Uluslararası toplumun tepkileri
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, "Suriye'de kalıcı barış için tüm tarafların samimi olması gerekiyor" derken, Rusya'dan yapılan açıklamada, "Suriye'nin toprak bütünlüğüne saygı duyulmalı" ifadeleri kullanıldı. Türkiye ise, Suriye'nin kuzeyindeki güvenli bölge konusunda endişelerini koruyor. Avrupa Birliği, insani yardımın artırılması çağrısında bulundu.
Şara'nın mesajı ve gelecek perspektifi
Ahmed Şara, açıklamasının devamında, "Suriye halkı barışı hak ediyor. Ancak işgal altındaki topraklarımızda barış olmaz. İsrail, geri çekilerek barış yolunda irade göstermelidir" dedi. Şara, ayrıca Arap Birliği ve diğer bölge ülkelerine çağrıda bulunarak, Suriye'nin yeniden inşası için ortak hareket edilmesini istedi.
Analiz: Barış süreci nereye gidiyor?
Uzmanlara göre, İsrail'in geri çekilmesi, bölgede yeni bir gerilim dalgasına yol açabilir. Suriye'deki istikrarsızlık, Lübnan ve Ürdün gibi komşu ülkeleri de olumsuz etkiliyor. İsrail'in Golan Tepeleri'ndeki varlığı ve İran'ın Suriye'deki etkisi, barışın önündeki en büyük engeller olarak görülüyor. Şara yönetiminin önceliği, uluslararası meşruiyet kazanmak ve ekonomik yaptırımların kaldırılmasını sağlamak. Ancak İsrail ile yaşanan anlaşmazlık, bu hedefleri zorlaştırıyor. Önümüzdeki günlerde taraflar arasında yeni görüşmelerin yapılıp yapılmayacağı belirsizliğini koruyor.
