Rusya, Ukrayna'nın Zaporijya Nükleer Güç Santrali çevresinde gerçekleştirdiği askeri faaliyetlerin Avrupa çapında nükleer felaket riskini artırdığı uyarısında bulundu. Moskova yönetimi, Ukrayna ordusunun santral civarında yoğunlaşmasının bölgedeki güvenliği tehdit ettiğini savunurken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i hedef alarak 'Rusya yine savaşı seçiyor' ifadelerini kullandı. İki taraf arasında tansiyonun yükseldiği bu kritik süreçte, uluslararası toplum olası bir nükleer facianın önlenmesi için acil adımlar çağrısında bulunuyor.
Zaporijya Santrali'nde son durum
Avrupa'nın en büyük nükleer santrali olan Zaporijya Nükleer Güç Santrali, Mart 2022'den bu yana Rus güçlerinin kontrolünde bulunuyor. Santral çevresinde sık sık topçu atışları ve insansız hava aracı saldırıları yaşanıyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), defalarca santraldeki güvenlik durumunun kritik olduğunu belirterek taraflara itidal çağrısı yaptı. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, son açıklamasında 'Ukrayna ordusunun sorumsuz eylemleri, büyük çaplı bir radyasyon sızıntısına yol açabilir. Bu sadece Ukrayna'nın değil, tüm Avrupa'nın güvenliğini tehdit ediyor' dedi.
Zelenski'den sert tepki
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski ise Rusya'nın iddialarını 'provokasyon' olarak nitelendirdi. Zelenski, yaptığı açıklamada 'Putin savaştan başka bir şey bilmiyor. Zaporijya'daki durumu bahane ederek yeni bir saldırıya hazırlanıyor. Avrupa ülkeleri artık uyanmalı ve Rusya'nın nükleer santralleri kalkan olarak kullanmasına izin vermemeli' ifadelerini kullandı. Ukrayna Savunma Bakanlığı, Zaporijya bölgesinde Rus güçlerinin mevzilerini güçlendirdiğini, Ukrayna ordusunun ise savunma hatlarını tahkim ettiğini duyurdu.
Uluslararası toplum ne diyor?
ABD ve Avrupa Birliği, iki tarafı da sağduyulu olmaya çağırırken, UAEA Başkanı Rafael Grossi, taraflarla görüşmelerini sıklaştırdı. Grossi, 'Olası bir nükleer kaza tüm bölgeyi etkiler. Santralin etrafında askeri faaliyetlerin durdurulması ve güvenli bir bölge oluşturulması için anlaşma sağlanması şart' dedi. Türkiye, geçmişte İstanbul sürecinde oynadığı arabuluculuk rolüne benzer bir girişimde bulunmaya hazır olduğunu açıkladı.
Bağımsız değerlendirme
Zaporijya Nükleer Santrali, Ukrayna-Rusya savaşında hem stratejik hem de insani açıdan kilit bir konumda. İki taraf da santrali kullanarak uluslararası kamuoyunu etkilemeye çalışıyor. Ancak bu riskli oyunun sonuçları, 1986 Çernobil faciasından ders alınmadığını gösteriyor. Tarafların kısa vadeli askeri kazançlar uğruna tüm Avrupa'yı tehdit etmesi, savaşın mantıksızlığını bir kez daha ortaya koyuyor. Uluslararası toplumun, nükleer tesislerin askeri hedef olmaktan çıkarılması için daha somut adımlar atması gerekiyor.
