Ukrayna Başbakanı Sergii Koretskyi, Rusya'nın Ukrayna'nın Odessa Limanı açıklarında Gine-Bissau bayraklı bir yük gemisine düzenlediği saldırıda 18 kişilik mürettebattan 5 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Saldırı, Karadeniz'de sivil deniz taşımacılığına yönelik endişeleri yeniden alevlendirdi.
Saldırının ayrıntıları
Olay, 2 Nisan 2025 sabahı erken saatlerde Odessa'nın yaklaşık 20 deniz mili güneyinde meydana geldi. Gemi, tahıl yüklü olarak İstanbul Boğazı yönünde seyrediyordu. Rus savaş gemileri tarafından atıldığı belirtilen füzeler, geminin orta kısmına isabet etti. Patlama sonucu gemi alev aldı ve mürettebat cankurtaran botlarına binmek zorunda kaldı.
Ukrayna Deniz Kuvvetleri'ne bağlı kurtarma ekipleri, bölgeye sevk edildi. Yapılan arama çalışmalarında 5 kişinin cansız bedenine ulaşılırken, 13 kişi yaralı olarak kurtarıldı. Yaralılar Odessa'daki hastanelere kaldırıldı. Sağlık durumlarının ciddiyetini koruduğu bildirildi.
Uluslararası tepkiler
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, saldırıyı kınayan bir açıklama yayımlayarak, Rusya'yı uluslararası hukuku ihlal etmekle suçladı. Açıklamada, "Sivil gemilere yönelik bu saldırı, savaş suçu niteliğindedir. Rusya, Karadeniz'deki deniz güvenliğini kasıtlı olarak tehdit etmektedir" ifadeleri kullanıldı.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, olayı derin endişeyle karşıladığını belirterek, tarafları ateşkese çağırdı. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Rusya'ya yeni yaptırımların değerlendirilebileceğini ima etti. Avrupa Birliği ise, Karadeniz'deki ticari gemilerin güvenli bir koridorla seyretmesi için acil önlem alınması gerektiğini vurguladı.
Arka plan ve bağlam
Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başladığı 2022'den bu yana Karadeniz, savaşın önemli bir cephesi haline geldi. Rusya, Ukrayna'nın tahıl ihracatını engellemek amacıyla Odessa ve diğer limanları sık sık hedef alıyor. Geçtiğimiz aylarda imzalanan Karadeniz Tahıl Koridoru Anlaşması'nın ihlal edildiği yönünde Kiev'den sık sık şikayetler geliyor.
Gine-Bissau bayraklı geminin, savaş bölgesinde seyretme riskini almış olması, bayrak devletlerinin sorumluluklarını da gündeme getirdi. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), savaş bölgelerine yakın sularda seyreden gemilerin bayrak devletleri tarafından uyarılması gerektiğini hatırlattı.
Bu saldırı, savaşın deniz ticaretine etkilerini bir kez daha gözler önüne seriyor. Uzmanlar, Karadeniz'de sivil gemilerin güvenliğinin sağlanması için uluslararası bir deniz konvoyu sisteminin kurulmasını öneriyor. Ancak Rusya'nın bu tür girişimlere sıcak bakması beklenmiyor.
Sonuç olarak, Rusya'nın sivil bir yük gemisine yönelik bu saldırısı, savaşın acımasız yüzünü bir kez daha ortaya koydu. Denizlerde ticaretin devam edebilmesi için tüm tarafların uluslararası hukuka uyması şart. Aksi takdirde, benzer trajedilerin yaşanması kaçınılmaz görünüyor.
