Rize'de yaşayan 84 yaşındaki annesiyle birlikte geleneksel Rize bezi dokumacılığını sürdüren Bilgenur Güngör, doğaya atılan plastik poşetleri ve mısır kabuklarını toplayıp ipliğe dönüştürerek bu atıkları estetik bir kumaşa çeviriyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 'Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı' unvanına sahip olan Güngör, bu çalışmasıyla hem geleneksel el sanatını yaşatıyor hem de çevre kirliliğine dikkat çekiyor.
Geleneksel Tezgahta Modern Dokunuş
Bilgenur Güngör, atalarından miras kalan Rize bezi dokumacılığını, 84 yaşındaki annesi Ayşe Güngör ile birlikte sürdürüyor. Geçmişte keten ve pamuk ipliklerle dokunan Rize bezi, şimdi Güngör'ün öncülüğünde çevre dostu bir dönüşümün parçası haline geldi. Plastik poşetler, mısır kabukları ve hatta kullanılmış tekstil ürünleri, özenle toplanıp iplik haline getiriliyor. Bu iplikler, geleneksel tezgahta dokunarak şık ve dayanıklı kumaşlara dönüşüyor. Güngör, bu projeyle hem doğaya atılan atıkların azaltılmasına katkı sağlıyor hem de unutulmaya yüz tutmuş bir zanaatı canlandırıyor.
Çevreye ve Ekonomiye Katkı
Güngör'ün projesi, yalnızca çevresel fayda sağlamakla kalmıyor; aynı zamanda yerel ekonomiye de değer katıyor. Atıklardan elde edilen iplikler, Rize bezine özgü desenlerle dokunarak hem yurt içinde hem de yurt dışında satışa sunuluyor. Bu sayede hem geleneksel el sanatı yaşatılıyor hem de sürdürülebilir bir ekonomi modeli destekleniyor. Güngör, yaptığı açıklamada, "Atalarımızdan öğrendiğimiz dokumacılığı, bugünün sorunlarına çözüm üretecek şekilde yeniden yorumluyoruz. Plastik atıkların doğada yok olması yüzlerce yıl alıyor. Biz de bu atıkları alıp onlara yeni bir hayat veriyoruz. Bu sayede hem çevreyi koruyoruz hem de kültürümüzü yaşatıyoruz" dedi.
Kültürel Miras ve Sürdürülebilirlik
Rize bezi, yüzyıllardır bölgede dokunan ve kendine özgü dokusuyla bilinen bir kumaş türüdür. Geleneksel olarak keten ve pamuk ipliklerle dokunan bu bez, bugün Bilgenur Güngör'ün sayesinde yeni bir boyut kazanıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 'Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı' olarak tescillenen Güngör, bu unvanıyla da genç kuşaklara ilham veriyor. Proje, sürdürülebilir moda ve çevre bilinci açısından da önemli bir örnek teşkil ediyor. Uzmanlar, bu tür girişimlerin hem kültürel mirasın korunması hem de çevre sorunlarının çözümüne katkı sağladığını belirtiyor.
Geleceğe Yönelik Planlar
Güngör, projeyi daha da genişletmeyi hedefliyor. Atık toplama ağını büyüterek daha fazla plastik poşet ve mısır kabuğunu işlemek, ayrıca bu alanda yeni istihdam alanları oluşturmak istiyor. Ayrıca, Rize bezinin tanıtımını yapmak için ulusal ve uluslararası fuarlara katılmayı planlıyor. Bilgenur Güngör'ün bu çalışması, geleneksel el sanatlarının modern sorunlara çözüm üretebileceğini gösteren ilham verici bir örnek olarak hafızalarda yer ediniyor. Atıklardan üretilen bu kumaşlar, aynı zamanda çevre bilincinin artmasına da katkı sağlıyor. Bu sayede Rize bezi, sadece bir kültürel miras değil, aynı zamanda sürdürülebilir bir geleceğin de simgesi haline geliyor.
