Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan verilere göre, reel sektörün net döviz pozisyonu açığı Mart 2026 itibarıyla 194 milyar 208 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu tutar, bir önceki aya göre 6 milyar 403 milyon dolar azalarak dikkat çekici bir iyileşme kaydetti. Şubat 2026 döneminde net döviz açığı 200 milyar 611 milyon dolar seviyesindeydi. Söz konusu düşüş, ihracat gelirlerindeki artış ve ithalat faturasındaki görece yavaşlamayla ilişkilendiriliyor.
TCMB verileri ne söylüyor?
TCMB’nin yayımladığı Reel Kesim Döviz Pozisyonu Raporu’na göre, mart ayında reel sektörün döviz varlıkları artarken, döviz yükümlülüklerinde sınırlı bir yükseliş yaşandı. Döviz varlıkları Şubat ayına kıyasla 5,5 milyar dolar artışla 256,4 milyar dolara ulaştı. Aynı dönemde döviz yükümlülükleri ise 0,9 milyar dolar azalarak 450,6 milyar dolara geriledi. Bu gelişmeler, net döviz pozisyonundaki iyileşmenin temel kaynağını oluşturdu. Özellikle yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatlarındaki artış ve Türk lirasına olan güvenin yeniden tesis edilmesi, sürece katkı sağladı.
İhracat ve ithalat dengesi
Net döviz açığındaki düşüşte, mart ayında ihracatın ithalatı karşılama oranındaki iyileşme de etkili oldu. Ticaret Bakanlığı verilerine göre, mart ayı ihracatı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 7,2 artarak 24,6 milyar dolar olurken, ithalat yüzde 3,1 azalışla 32,2 milyar dolara indi. Dış ticaret açığı 7,6 milyar dolar olarak gerçekleşti ve geçen yılın mart ayına göre 2,9 milyar dolar iyileşme sağlandı. Bu tablo, reel sektörün döviz ihtiyacını azaltan temel unsurlardan biri oldu.
Sektörel bakış
Net döviz açığındaki azalma, özellikle imalat sanayi ve enerji sektörlerinde belirginleşti. İmalat sanayinde döviz açığı, şubata göre 3,1 milyar dolar düşüşle 92,4 milyar dolara geriledi. Enerji sektöründe ise açık 2,8 milyar dolar azalarak 67,5 milyar dolar oldu. Hizmetler sektöründe de benzer bir iyileşme görülürken, tarım ve madencilik sektörlerinde döviz pozisyonu fazla vermeye devam etti. Sektörel bazdaki bu dağılım, döviz açığının yapısal olarak daha kırılgan olduğu alanlarda bile iyileşmenin yaygınlaştığını gösteriyor.
Makroekonomik bağlam
Net döviz pozisyonundaki iyileşme, Türkiye ekonomisi için önemli bir gösterge olarak kabul ediliyor. Reel sektörün döviz açığının azalması, kur şoklarına karşı kırılganlığı düşürüyor ve finansal istikrarı destekliyor. Ancak 194 milyar doların üzerindeki açık hâlâ yüksek seviyesini koruyor. Uzmanlar, bu iyileşmenin sürdürülebilmesi için ihracat artışının devam etmesi ve enerji ithalatının kontrol altında tutulması gerektiğini belirtiyor. Ayrıca, iç talepteki canlılığın ithalatı yeniden tetiklemesi riskine karşı dikkatli olunması gerektiği vurgulanıyor.
Sonuç olarak, mart ayı net döviz açığı verileri reel sektörün döviz pozisyonunda olumlu bir döneme işaret ediyor. Ancak küresel belirsizlikler ve yurt içi talep dinamikleri, önümüzdeki aylarda bu eğilimin devam edip etmeyeceğini belirleyecek temel faktörler olacak.
