Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan dışişleri bakanları, 8 Ağustos 2025 Cuma günü İstanbul'da gerçekleştirdikleri R4 toplantısının ardından ortak bir basın toplantısı düzenleyerek İsrail'in işgal politikalarına sert tepki gösterdi. Toplantıda, İsrail'in Filistin topraklarındaki yıkımı ve Orta Doğu'da yarattığı istikrarsızlık ele alındı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, "İşgal, istikrarsızlığın temel kaynağıdır" diyerek uluslararası topluma çağrıda bulundu.
Dört Ülkeden Ortak Bildiri: İşgal Politikaları Kınandı
İstanbul'daki Dolmabahçe Sarayı'nda yapılan R4 Dışişleri Bakanları Toplantısı'na Türkiye'den Hakan Fidan, Mısır'dan Sameh Shoukry, Pakistan'dan Ishaq Dar ve Suudi Arabistan'dan Faisal bin Farhan Al Saud katıldı. Yaklaşık üç saat süren görüşmelerin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarındaki eylemleri, Gazze'deki insani kriz ve bölgesel güvenlik konuları masaya yatırıldı.
Bakan Fidan, yaptığı açıklamada, "İsrail'in işgal politikaları, Orta Doğu'da istikrarsızlığın temel kaynağıdır. Uluslararası hukuku hiçe sayan bu tutum, bölgede kalıcı barışı engellemektedir. R4 olarak, Filistin halkının yanında olduğumuzu bir kez daha vurguluyoruz" ifadelerini kullandı. Fidan ayrıca, İsrail'in sivil yerleşim yerlerine yönelik saldırılarının derhal durdurulması ve insani yardımların engelsiz ulaştırılması çağrısında bulundu.
Filistin'deki Yıkım ve İnsani Kriz
Toplantıda ele alınan bir diğer önemli konu, Filistin'de devam eden yıkım ve insani felaket oldu. Mısır Dışişleri Bakanı Sameh Shoukry, Gazze'deki durumun her geçen gün daha da kötüleştiğini belirterek, "İsrail'in abluka ve saldırıları, masum sivillerin hayatını kaybetmesine neden oluyor. Uluslararası toplum artık sessiz kalmamalıdır" dedi. Shoukry, Mısır'ın insani yardımların bölgeye ulaştırılması için çabalarını sürdürdüğünü sözlerine ekledi.
Pakistan Dışişleri Bakanı Ishaq Dar ise, İsrail'in işgal altındaki topraklarda uyguladığı şiddet politikasının bölgesel barışı tehdit ettiğini vurgulayarak, "R4 ülkeleri olarak, Filistin davasına olan bağlılığımızı yineliyoruz. Adil ve kalıcı bir çözüm için Birleşmiş Milletler kararlarına uyulması şarttır" şeklinde konuştu.
Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faisal bin Farhan Al Saud da, İsrail'in provokasyonlarının bölgede tansiyonu yükselttiğine dikkat çekerek, "Suudi Arabistan, Filistin halkının meşru haklarını desteklemeye devam edecektir. İşgal sona ermedikçe bölgede istikrar sağlanamaz" dedi.
R4 Nedir ve Neden Önemli?
R4, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan dışişleri bakanlarının bir araya gelerek bölgesel ve küresel meseleleri istişare ettiği bir platform olarak biliniyor. İlk toplantısı 2023 yılında yapılan R4, özellikle Filistin meselesi, İslam dünyasının ortak sorunları ve ekonomik işbirliği konularında dört ülkenin koordinasyonunu amaçlıyor. Bu son toplantı, İsrail'in son dönemde artan saldırıları ve bölgedeki gerilim nedeniyle ayrıca önem taşıyor.
Uzmanlar, R4 ülkelerinin ortak açıklamasının, İslam dünyasında Filistin konusunda bir birlik mesajı verdiğini ve İsrail'e yönelik diplomatik baskının artırılması hedefini taşıdığını değerlendiriyor. Toplantıda ayrıca, Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası kuruluşlar nezdinde ortak girişimlerde bulunulması kararlaştırıldı.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
R4 Dışişleri Bakanları toplantısının hemen ardından İsrail'den henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak gözlemciler, bu ortak tavrın İsrail üzerindeki diplomatik baskıyı artırabileceğini belirtiyor. Öte yandan, ABD ve Avrupa Birliği'nin de bölgedeki gelişmeleri yakından takip ettiği biliniyor.
Türkiye'nin ev sahipliğinde yapılan toplantı, aynı zamanda Türk dış politikasının Filistin meselesindeki aktif rolünü bir kez daha ortaya koydu. Son yıllarda Filistin konusunda yoğun diplomasi yürüten Ankara, R4 platformunu da bu amaçla kullanıyor.
Toplantı sonrası yapılan ortak açıklamada, dört ülkenin dışişleri bakanları, İsrail'in işgal politikalarının sona erdirilmesi, Filistin halkının haklarının korunması ve bölgede adil bir barışın tesis edilmesi için birlikte çalışacaklarını taahhüt etti. Ayrıca, insani yardımların artırılması ve uluslararası toplumun harekete geçirilmesi için ortak bir yol haritası üzerinde anlaşıldığı öğrenildi.
R4 ülkelerinin dışişleri bakanları, bir sonraki toplantıyı Suudi Arabistan'ın ev sahipliğinde yapma konusunda mutabık kaldı. Toplantının tarihi ilerleyen günlerde açıklanacak.
