Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna ile devam eden savaşın sona erdirilmesi için barış görüşmelerine yeniden başlamaya hazır olduklarını belirterek, 2022 yılında İstanbul'da gerçekleştirilen müzakereleri referans gösterdi. Putin'in açıklaması, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, Ukrayna ve Batılı ülkelerden temkinli tepkiler geldi.
Putin'in mesajı ve İstanbul vurgusu
Rus lider, bir basın toplantısında yaptığı açıklamada, Ukrayna ile diyaloğa her zaman açık olduklarını ifade etti. 2022 baharında İstanbul'da yapılan görüşmelere atıfta bulunan Putin, "O dönemde önemli bir ilerleme kaydetmiştik ancak Ukrayna tarafı Batı'nın baskısıyla masadan kalktı. Şimdi aynı zeminde yeniden müzakere etmeye hazırız" dedi. Rusya'nın barışçıl çözümden yana olduğunu vurgulayan Putin, Kiev yönetiminin ise Batı'nın gölgesinde hareket ettiğini öne sürdü.
Ukrayna ve Batı'dan ilk tepkiler
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Putin'in çağrısına ihtiyatlı yaklaştı. Zelenskiy, "Rusya'nın daha önce de ateşkes ve barış söylemleri oldu ancak sahadaki saldırıları sürdürdü. Biz somut adımlar bekliyoruz" ifadelerini kullandı. ABD ve Avrupa Birliği yetkilileri ise Putin'in İstanbul referansının samimiyetini sorguladı. Beyaz Saray Sözcüsü, "Rusya'nın barış niyeti varsa önce askeri operasyonları durdurmalı" dedi. NATO Genel Sekreteri de benzer bir tutum sergileyerek, müzakereler için güven artırıcı önlemler gerektiğini belirtti.
İstanbul görüşmeleri neyi içeriyordu?
2022 Mart ayında Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşen İstanbul görüşmelerinde, tarafların geçici ateşkes, tarafsızlık statüsü ve güvenlik garantileri gibi konularda ön mutabakata vardığı belirtilmişti. Ukrayna tarafı, uluslararası garantörler eşliğinde tarafsızlık teklif ederken, Rusya da işgal ettiği bölgelerden çekilmeye hazır olduğu sinyalini vermişti. Ancak iddialara göre, özellikle İngiltere ve ABD'nin baskısıyla Ukrayna müzakerelerden çekildi. Putin'in yeniden bu süreci işaret etmesi, eski müzakere zeminine dönülüp dönülemeyeceği sorusunu akıllara getirdi.
Bağlam ve değerlendirme
Putin'in barış masası çağrısı, sahada devam eden yoğun çatışmalar ve Karadeniz tahıl anlaşmasının sona ermesinin ardından geldi. Rusya, geçtiğimiz aylarda Ukrayna'nın doğu ve güneyinde ilerleyişini sürdürürken, Ukrayna ise Batı'dan gelen silah yardımlarıyla direnişini güçlendiriyor. Barış görüşmelerinin yeniden başlaması için öncelikle her iki tarafın da somut adımlar atması gerektiği yorumları yapılıyor. Türkiye'nin arabuluculuk rolü yeniden ön plana çıkarken, İstanbul'un ev sahipliği yaptığı müzakerelerin potansiyeli hatırlatılıyor. Ancak Ukrayna'nın toprak bütünlüğü konusundaki hassasiyeti ve Batı'nın güvenlik garantileri, taraflar arasındaki uçurumun kapanmasını zorlaştırabilir. Savaşın üçüncü yılına yaklaşılırken, Putin'in açıklaması bir yandan umut verirken diğer yandan şüpheyle karşılanıyor.
