Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkenin doğalgaz ihracatında alıcı şirketlerin ödemelerini Gazprombank dışındaki bankalar aracılığıyla yapabilmesine imkan tanıyan kararnamenin süresini uzattı. Kremlin’den yapılan açıklamaya göre, söz konusu düzenleme 1 Nisan 2025 tarihine kadar geçerli olacak. Bu karar, özellikle Avrupa ülkeleri başta olmak üzere Rus gazı ithal eden ülkelerin ödeme mekanizmalarını çeşitlendirmesi açısından önem taşıyor.
Ödeme kolaylığı ve enerji arzı
Putin tarafından imzalanan kararname, Rus gazı satın alan şirketlerin Gazprombank üzerinden yapmak zorunda oldukları ödemeleri, diğer yetkili bankalar aracılığıyla da gerçekleştirebilmesine olanak sağlıyor. Bu düzenleme, özellikle geçen yıl uygulamaya konulan ‘ruble ödeme’ sisteminin ardından gelen esneklik olarak değerlendiriliyor. Rus yetkililer, bu adımın enerji arz güvenliğini artırmayı ve ödeme süreçlerini hızlandırmayı hedeflediğini belirtiyor.
Kararname kapsamında, alıcı firmaların ödemelerini yapabileceği bankaların listesi Rusya Merkez Bankası tarafından belirlenecek. Ayrıca, Rusya Enerji Bakanlığı’na da bu süreçte koordinasyon görevi verildi. Uzmanlar, bu adımın özellikle Avrupa Birliği’nin yaptırımları altındaki bankacılık işlemlerini kolaylaştırabileceğini ifade ediyor.
Arka plan ve bağlam
Rusya, Ukrayna savaşının ardından Batılı ülkelerin uyguladığı yaptırımlara karşı enerji ihracatında ruble ödeme sistemini devreye sokmuştu. Bu sistemle birlikte, alıcı ülkeler doğalgaz ödemelerini Gazprombank üzerinden rubleye çevirerek yapmak zorunda kalmıştı. Ancak Gazprombank’ın da bazı yaptırım listelerinde yer alması, ödeme süreçlerinde aksamalara yol açmıştı.
Putin’in bu kararı, Rus gazına alternatif arayan Avrupa ülkelerine bir mesaj niteliği taşıyor. Enerji analistleri, bu düzenlemenin Rus gazına olan talebi canlı tutmayı ve alternatif bankacılık kanallarıyla ödeme esnekliği sağlamayı amaçladığını vurguluyor. Öte yandan, Avrupa Birliği komisyonu konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Bağımsız değerlendirmelere göre, Putin’in bu hamlesi enerji diplomasisinde bir esneklik olarak görülse de, uzun vadede Rus gazına bağımlılığın azaltılması çabalarını durdurmayacak. Özellikle yenilenebilir enerji yatırımları ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tedarik çeşitliliği, Avrupa’nın öncelikleri arasında yer almaya devam ediyor.
