Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin barış davetini reddetmesinin ardından yaptığı açıklamada, Rusya'nın İstanbul mutabakatları temelinde Ukrayna ile barış görüşmelerine hazır olduğunu belirtti. Kremlin Sarayı'nda düzenlenen basın toplantısında konuşan Putin, 2022 yılında İstanbul'da yapılan müzakerelerde varılan mutabakatın hâlâ geçerli olduğunu ifade etti. Putin, 'Rusya, İstanbul mutabakatları temelinde Ukrayna ile barış görüşmelerine hazır' diyerek, Ukrayna yönetimini diyaloğa davet etti.
Zelenski'nin daveti reddetmesi
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, daha önce Rusya'yı barış görüşmelerine çağırmış ancak Putin'in bu davete olumlu yanıt vermemişti. Zelenski, Kiev'in barış için hazır olduğunu ancak Rusya'nın somut adımlar atması gerektiğini söylemişti. Putin'in son açıklaması, iki lider arasında doğrudan bir görüşme olasılığını yeniden gündeme getirdi. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov ise Putin'in barış görüşmeleri için samimi olduğunu ancak Kiev'in İstanbul mutabakatlarını kabul etmesi gerektiğini vurguladı.
İstanbul mutabakatları nedir?
2022 yılının Mart ayında İstanbul'da Rusya ve Ukrayna heyetleri arasında yapılan müzakereler sonucunda bir mutabakat metni hazırlanmıştı. Bu metin, Ukrayna'nın tarafsızlığını ve NATO üyeliğinden vazgeçmesini öngörüyordu. Ancak daha sonra Ukrayna tarafı, Rusya'nın askeri saldırılarını durdurmasını şart koşarak müzakereleri askıya almıştı. Putin, bugünkü açıklamasında bu mutabakatın hâlâ masada olduğunu ve Rusya'nın bu çerçevede görüşmeye hazır olduğunu yineledi.
Uluslararası tepkiler
Rusya'nın barış çağrısına Batılı ülkeler temkinli yaklaştı. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Rusya'nın söylemlerinin eylemleriyle örtüşmesi gerektiğini belirterek, 'Putin'in barıştan bahsetmesi güzel, ancak Ukrayna topraklarındaki saldırıları durdurmadığı sürece samimiyeti sorgulanır' ifadelerini kullandı. Avrupa Birliği ise Rusya'nın koşulsuz olarak Ukrayna'dan çekilmesi gerektiğini yineledi.
Putin'in mesajı ne anlama geliyor?
Kremlin yönetimi, İstanbul mutabakatlarına atıf yaparak Ukrayna'ya 'masaya dön' çağrısı yapıyor. Ancak Ukrayna, o dönemdeki müzakerelerin Rusya'nın askeri baskısı altında yürütüldüğünü ve şu anki koşulların farklı olduğunu savunuyor. Kiev yönetimi, Rusya'nın işgal altındaki topraklardan çekilmesi ve savaş tazminatı gibi konular olmadan barış görüşmelerinin mümkün olmadığını ifade ediyor. Bağımsız uzmanlar, Putin'in bu açıklamasının bir yandan diplomatik inisiyatifi ele almak, diğer yandan uluslararası kamuoyunda barış yanlısı bir imaj çizmek amacı taşıdığını değerlendiriyor. Önümüzdeki günlerde iki taraf arasında yeni bir diplomatik temas olup olmayacağı merakla bekleniyor.
