Dünya genelinde erkeklerde en sık görülen ikinci kanser türü olan prostat kanseri, 2024 yılında 1,5 milyondan fazla yeni vaka ile küresel sağlık gündeminde yerini koruyor. Prostat Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında açıklamalarda bulunan Üroloji Hekimi Op. Dr. Mehmet Kürşad Pekdemir, hastalığın erken dönemde çoğu zaman belirti vermediğini vurgulayarak, özellikle 50 yaş üstü erkeklerin düzenli kontrol yaptırması gerektiğini belirtti.
Prostat Kanseri Nedir, Kimleri Etkiler?
Prostat kanseri, erkek üreme sisteminde yer alan ve idrar kesesinin altında bulunan prostat bezinde gelişen bir kanser türüdür. Genellikle yavaş ilerleyen bu hastalık, erken evrede saptandığında tedavi edilebilir. Ancak belirti vermemesi nedeniyle çoğu zaman ileri evrelerde fark edilir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, prostat kanseri erkeklerde akciğer kanserinden sonra en sık görülen kanser türü. 2024 yılında dünya çapında 1,5 milyondan fazla yeni vaka kaydedildi. Hastalık, özellikle 65 yaş üstü erkeklerde daha sık görülüyor. Aile öyküsü, obezite, hareketsiz yaşam ve beslenme alışkanlıkları risk faktörleri arasında yer alıyor.
Erken Teşhis Hayat Kurtarıyor
Op. Dr. Mehmet Kürşad Pekdemir, prostat kanserinin erken dönemde çoğu zaman hiçbir şikayete yol açmadığını ifade etti. "Prostat kanseri sinsi bir hastalıktır. İdrar yapma zorluğu, sık idrara çıkma, idrarda kan görülmesi gibi belirtiler ortaya çıktığında hastalık genellikle ilerlemiş oluyor. Bu nedenle 50 yaşından itibaren tüm erkeklerin yılda bir kez üroloji uzmanına muayene olması ve PSA testi yaptırması hayati önem taşıyor" dedi. Ayrıca ailesinde prostat kanseri öyküsü bulunan kişilerin 40 yaşından itibaren kontrollere başlaması gerektiğini sözlerine ekledi.
Belirtiler ve Tanı Yöntemleri
Prostat kanserinin belirtileri arasında idrar yapmada zorluk, idrar akışında zayıflama, sık idrara çıkma özellikle gece, idrarda veya menide kan, pelvik bölgede rahatsızlık, kemik ağrıları yer alıyor. Ancak bu belirtiler iyi huylu prostat büyümesi gibi diğer durumlarda da görülebiliyor. Tanı için PSA kan testi, parmakla rektal muayene ve gerektiğinde biyopsi kullanılıyor. Günümüzde manyetik rezonans görüntüleme (MR) ve füzyon biyopsi gibi yenilikçi yöntemlerle daha doğru teşhis konulabiliyor. Erken evrede yakalanan prostat kanseri, cerrahi, radyoterapi veya aktif izlem ile başarıyla tedavi edilebiliyor.
Korunma Yolları ve Yaşam Tarzı Önerileri
Prostat kanserinden korunmada sağlıklı yaşam alışkanlıkları büyük rol oynuyor. Uzmanlar, kırmızı et ve işlenmiş gıdaların tüketiminin sınırlandırılmasını, sebze ve meyve ağırlıklı beslenmeyi, düzenli egzersiz yapmayı ve sigaradan uzak durmayı öneriyor. Ayrıca ideal kilonun korunması ve stresten uzak bir yaşam da riski azaltıyor. Op. Dr. Pekdemir, "Prostat kanseri taramaları için toplum bilincinin artırılması gerekiyor. Erkekler genellikle sağlık kontrollerini ihmal ediyor. Oysa basit bir kan testi ve muayene ile erken teşhis mümkün" diye konuştu.
Türkiye'de Durum ve Farkındalık Çalışmaları
Türkiye'de prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kanser türleri arasında ikinci sırada yer alıyor. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, her yıl yaklaşık 20 bin yeni prostat kanseri vakası teşhis ediliyor. Prostat Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında çeşitli etkinlikler düzenleniyor, ücretsiz tarama programları hayata geçiriliyor. Ancak hala birçok erkek, utanma veya ihmal nedeniyle doktora başvurmuyor. Uzmanlar, bu konuda toplumsal farkındalığın artırılması ve erkeklerin sağlık okuryazarlığının geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Prostat kanseri, doğru tarama ve erken teşhis ile yönetilebilir bir hastalık. 50 yaş üstü her erkeğin yıllık kontrolünü aksatmaması, şikayetleri olsun olmasın üroloji uzmanına başvurması gerekiyor. Unutulmamalıdır ki, erken teşhis hayat kurtarır.
