Türkiye, 2025 yılında açıklanacak olan Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) sonuçlarında rekor bir yükseliş bekliyor. 2022 PISA sonuçlarında matematik, fen ve okuma becerilerinde puanlarını artıran Türkiye, FETÖ etkisinin tasfiye edilmesi ve dershanelerin dönüştürülmesiyle başlayan eğitim reformlarının meyvelerini 2025'te toplamayı hedefliyor.
Milli Eğitim Bakanlığı yetkilileri, 2022'deki başarının tesadüf olmadığını, bunun okul odaklı yatırımların ve öğretmen kalitesinin artırılmasının bir sonucu olduğunu vurguluyor. PISA 2025'in, Türkiye'nin eğitimdeki dönüşümünü uluslararası arenada tescillemesi bekleniyor.
2022 PISA'daki Yükselişin Nedenleri
PISA 2022'de Türkiye, matematikte 453 puanla OECD ortalamasının üzerine çıktı. Fen bilimlerinde 476 puan alan Türkiye, okuma becerilerinde ise 456 puan elde etti. Bu sonuçlar, 2018'e göre matematikte 14 puan, fende 8 puan ve okumada 10 puanlık bir artışı temsil ediyor.
Bu yükselişin arkasında yatan en önemli faktörlerden biri, 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından FETÖ'nün eğitim yapılanmasının temizlenmesi oldu. Paralel devlet yapılanması olarak bilinen örgütün okulları kapatıldı, dershaneler dönüştürülerek özel okullara veya etüt merkezlerine çevrildi. Böylece eğitim sistemi üzerindeki vesayet ortadan kalktı ve milli eğitim politikaları daha etkin uygulanabilir hale geldi.
Ayrıca, okul öncesi eğitimden liseye kadar tüm kademelerde okullaşma oranları arttı. Özellikle kırsal bölgelerde okul yatırımları hız kazandı, öğretmen başına düşen öğrenci sayısı iyileştirildi. Öğretmen yetiştirme programları güncellendi ve mesleki gelişim olanakları çeşitlendirildi.
PISA 2025'ten Beklentiler
PISA 2025, öğrencilerin matematik, fen ve okuma becerilerinin yanı sıra yaratıcı düşünme ve işbirliği problem çözme gibi yenilikçi alanlarda da değerlendirileceği bir dönem olacak. Türkiye, bu alanlarda da iddialı.
Eğitim uzmanları, Türkiye'nin 2025'te matematikte 460'ın üzerine, fende 480'in üzerine ve okumada 465'in üzerine çıkmasını bekliyor. Bu, OECD ortalamasının belirgin şekilde üstünde bir performans anlamına geliyor.
Ancak, pandeminin etkileri ve deprem felaketinin eğitim üzerindeki olumsuzluklarına rağmen bu hedeflere ulaşılması için yoğun çaba sarf ediliyor. Bakanlık, telafi eğitimleri ve dijital platformlarla öğrenme kayıplarını minimize etmeye çalışıyor.
Eğitimde Dönüşümün Uzun Vadeli Etkileri
FETÖ sonrası dönüşüm sadece bir tasfiye süreci değil, aynı zamanda eğitim felsefesinde köklü bir değişimi de beraberinde getirdi. Ezberci eğitimden uzaklaşılarak analitik düşünme, problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerine odaklanıldı. Öğretim programları bu doğrultuda güncellendi.
Dershanelerin kapatılmasıyla ortaya çıkan boşluk, okullardaki destekleme ve yetiştirme kurslarıyla dolduruldu. Böylece öğrenciler arasındaki fırsat eşitsizliği azaltılmaya çalışıldı. Okul dışı eğitim kurumlarına bağımlılık yerine okul merkezli bir sistem güçlendirildi.
Öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitimler artırıldı, dijital yeterlilikler geliştirildi. STEM eğitimi ve kodlama dersleri müfredata girdi. Bu adımlar, PISA gibi uluslararası sınavlarda başarıyı doğrudan etkiliyor.
PISA 2025'in Önemi
PISA, 15 yaşındaki öğrencilerin bilgi ve becerilerini ölçen, ülkelerin eğitim sistemlerini karşılaştıran en kapsamlı uluslararası araştırma. Sonuçlar, ülkelerin eğitim politikalarına yön veriyor, yatırımların etkinliğini gösteriyor.
Türkiye'nin PISA 2025'te göstereceği performans, sadece eğitim camiası için değil, ekonomi ve sosyal kalkınma açısından da büyük önem taşıyor. Nitelikli insan kaynağı, ülkenin rekabet gücünü artırıyor.
2025 sonuçları açıklandığında, Türkiye'nin eğitimdeki dönüşümünün somut çıktıları görülecek. Beklentiler yüksek, ancak sürdürülebilir başarı için reformların kararlılıkla devam etmesi gerekiyor.
Eğitim, bir ülkenin geleceğine yapılan en büyük yatırımdır. Türkiye'nin son yıllarda attığı adımlar, uzun vadede meyvelerini verecek gibi görünüyor. PISA 2025, bu yolculukta önemli bir kilometre taşı olacak.
