MHP Kayseri Milletvekili İsmail Ersoy, Türkiye’de faaliyet gösteren havayolu şirketlerinde çalışan pilot ve kabin memurlarının yeşil pasaport (hususi damgalı pasaport) alabilmesi için TBMM Başkanlığı’na kanun teklifi verdi. Önergede, sivil havacılık sektörünün uluslararası boyutta sık seyahat gerektiren yapısı dikkate alınarak bu meslek gruplarının yeşil pasaport hakkından yararlandırılması talep ediliyor.
Önergenin detayları
Ersoy’un hazırladığı kanun teklifinde, 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nun 14. maddesine ekleme yapılması öngörülüyor. Teklife göre, Türk Hava Yolları ve özel havayolu şirketlerinde görev yapan pilotlar ile kabin memurları, görevleri gereği sık sık yurt dışına çıkmak zorunda kaldıkları için yeşil pasaport kapsamına alınmalı. Gerekçede, bu çalışanların pasaport işlemleri için harcadıkları zaman ve maliyetin azaltılması, ayrıca sektörün rekabet gücünün artırılması hedefleniyor.
Yeşil pasaport nedir, kimler alabilir?
Yeşil pasaport, resmi ve hususi damgalı pasaport olarak da bilinir ve sahiplerine vize muafiyeti, hızlı geçiş gibi kolaylıklar sağlar. Halihazırda kamu görevlileri, belirli kademedeki memurlar, eski milletvekilleri ve bazı meslek grupları bu pasaportu alabiliyor. Pilot ve kabin memurlarının bu kapsama dahil edilmesi, sektör temsilcileri tarafından uzun süredir dile getiriliyordu. Ersoy’un teklifi, bu talebi yasalaştırmayı amaçlıyor.
Türkiye’de sivil havacılık sektörü son 20 yılda büyük bir büyüme kaydetti. THY ve özel havayolları, uluslararası hatlarda yoğun bir ağa sahip. Pilot ve kabin memurları, görevleri gereği haftada birkaç kez yurt dışına çıkabiliyor. Bordo pasaport (umumi pasaport) ile seyahat etmek zorunda kalan bu çalışanlar, vize başvurusu ve pasaport yenileme işlemleri için zaman kaybı yaşadıklarını belirtiyor. Yeşil pasaport, bu bürokratik yükü ortadan kaldıracak.
Tepkiler ve beklentiler
Havayolu çalışanları, önergeyi memnuniyetle karşıladı. Türkiye Pilotlar Derneği Başkanı yaptığı açıklamada, “Bu düzenleme hem çalışanların motivasyonunu artıracak hem de sektörün uluslararası rekabet gücüne katkı sağlayacak” dedi. Öte yandan, bazı muhalefet partileri, yeşil pasaportun kapsamının genişletilmesine temkinli yaklaşıyor. CHP’li bir milletvekili, “Yeşil pasaport bir ayrıcalık değil, kamu hizmetinin gereği olmalı. Sivil sektöre bu kadar geniş yetki verilmesi doğru mu, tartışılmalı” ifadelerini kullandı.
Önergenin komisyonlarda görüşülmesi ve Genel Kurul’da oylanması bekleniyor. Kabul edilmesi durumunda, Türkiye genelinde yaklaşık 60 bin pilot ve kabin memuru yeşil pasaport hakkı kazanacak. Bu düzenleme, aynı zamanda havacılık sektörünün cazibesini artırarak nitelikli iş gücünün yurt dışına göçünü engellemeye de yardımcı olabilir.
Son yıllarda pilot ve kabin memurlarının yurt dışına beyin göçü, sektörün önemli sorunlarından biri haline geldi. Yeşil pasaport gibi teşvikler, bu göçü tersine çevirmese de en azından frenleyebilir. Bununla birlikte, düzenlemenin bütçeye getireceği mali yük ve diğer meslek gruplarının benzer talepleri gündeme gelebilir. TBMM’nin önümüzdeki haftalarda konuyu ele alması bekleniyor.
