İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin balistik füze programının herhangi bir uluslararası mutabakat zaptında yer almadığını ve asla yer almayacağını belirterek, savunma kapasitelerinin kesinlikle pazarlık konusu yapılmayacağını vurguladı. Pezeşkiyan'ın bu açıklaması, İran'ın nükleer programıyla ilgili müzakerelerin yeniden başladığı bir dönemde geldi.
İran'ın füze programına ilişkin net mesaj
Pezeşkiyan, başkent Tahran'da düzenlediği basın toplantısında, “İran'ın füze yetenekleri herhangi bir anlaşmanın parçası olmamıştır ve olmayacaktır. Savunma gücümüzü kimseyle müzakere etmeyiz” dedi. İran lideri, ülkesinin caydırıcılık kapasitesinin kırmızı çizgisi olduğunu ve bu konuda herhangi bir taviz verilmeyeceğini yineledi.
Müzakere süreci ve uluslararası tepkiler
İran ile ABD, Rusya, Çin, Fransa, Almanya ve İngiltere arasında yürütülen nükleer müzakerelerde, füze programının gündeme gelmesi Batılı ülkelerin ana taleplerinden biriydi. Batı, İran'ın ballistik füzelerinin nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olduğunu iddia ederken, Tahran bu iddiaları reddediyor. Uzmanlar, Pezeşkiyan'ın açıklamasının müzakerelerdeki kilit bir engeli işaret ettiğini ve taraflar arasındaki anlaşmazlığı derinleştirebileceğini belirtiyor.
Ekonomik boyut
Öte yandan, İran'ın füze programı üzerindeki ısrarı, ülke ekonomisi üzerinde de etkili oluyor. Yaptırımlar altındaki İran, savunma harcamalarını artırırken, enflasyon ve işsizlik gibi ekonomik sorunlarla mücadele ediyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre, İran'da enflasyon oranı yüzde 40'ın üzerinde seyrediyor. Ekonomistler, füze programının devamının yaptırımların hafifletilmesini zorlaştırdığını ve ekonomik iyileşmeyi geciktirdiğini ifade ediyor. Ancak Tahran yönetimi, bağımsız savunma kapasitesinin ekonomik zorluklara rağmen vazgeçilemez olduğunu savunuyor.
Pezeşkiyan'ın bu net tutumu, İran'ın nükleer müzakerelerdeki pozisyonunun ana hatlarını belirlerken, bölgesel güç dengeleri açısından da kritik bir öneme sahip. İran'ın füze programı, İsrail ve Suudi Arabistan gibi bölge ülkeleri tarafından tehdit olarak algılanıyor. Analistler, bu durumun Orta Doğu'da gerginliği artırabileceği uyarısında bulunuyor. Pezeşkiyan'ın açıklaması, Tahran'ın müzakere masasında elini güçlendirme çabası olarak yorumlanırken, Batılı ülkelerin yeni bir anlaşma için İran'ın füze programını da kapsayan daha kapsamlı bir yaklaşım talep edebileceği belirtiliyor. Bu bağlamda, önümüzdeki dönemde yapılacak görüşmelerin, İran'ın savunma doktrini ile uluslararası toplumun beklentileri arasındaki dengeyi nasıl kuracağına odaklanması bekleniyor.
