Pasifik'te tansiyon yükseliyor. Filipinler ve Japonya, Tayvan'ın doğusundaki deniz sınırlarını belirlemek üzere ortak müzakerelere başlarken, Çin Yönetimi sert tepki gösterdi. Tayvan'ı kendi topraklarının ayrılmaz bir parçası olarak gören Pekin yönetimi, dün bölgede 'özel deniz operasyonu' başlattığını duyurdu. Operasyon kapsamında Çin donanmasına ait savaş gemilerinin bölgeye intikal ettiği bildirildi.
Müzakerelerin ayrıntıları
Filipinler Dışişleri Bakanlığı, Japonya ile birlikte Tayvan'ın doğusundaki deniz yetki alanlarının tespiti için teknik düzeyde görüşmelere başladıklarını açıkladı. Açıklamada, söz konusu alanların uluslararası hukuk çerçevesinde belirlenmesi ve bölgesel istikrara katkı sağlanmasının hedeflendiği belirtildi. Japonya Dışişleri Bakanlığı ise müzakerelerin 'barışçıl ve hukuka uygun' şekilde yürütüleceğini vurguladı. Filipinler ve Japonya, 2016 yılındaki Güney Çin Denizi tahkim kararına atıfta bulunarak Çin'in 'dokuz çizgi' iddiasına karşı duruş sergiliyor.
Çin’in tepkisi
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Wang Wenbin, günlük basın toplantısında, 'Tayvan, Çin topraklarının bir parçasıdır. Herhangi bir ülkenin Tayvan çevresindeki deniz alanlarına ilişkin tek taraflı girişimleri kabul edilemez' dedi. Sözcü, Çin'in egemenlik haklarını korumak için gerekli tüm önlemleri alacağını belirtti. Çin Savunma Bakanlığı da 'özel deniz operasyonu' kapsamında deniz devriyelerinin artırıldığını ve 'provokasyonlara' karşı hazır olunduğunu duyurdu. Operasyonun, Doğu Çin Denizi ve Filipinler Denizi arasında kalan stratejik sularda yürütüldüğü kaydedildi.
Bölgesel yansımalar
Uzmanlar, Çin'in bu hamlesinin bölgede tansiyonu daha da yükseltebileceği uyarısında bulunuyor. Pasifik'teki deniz sınırı anlaşmazlıkları, özellikle Güney Çin Denizi'ndeki ada ve resifler üzerindeki egemenlik tartışmalarıyla uzun süredir devam ediyor. Filipinler ve Japonya'nın bu girişimi, Çin'in bölgedeki etkinliğine karşı bir koalisyon oluşturma çabası olarak yorumlanıyor. ABD ise müttefiklerine destek mesajı verirken, açık bir askeri müdahaleden kaçınıyor. Bölgede yaşanan bu son gelişme, Tayvan'ın statüsü konusundaki uluslararası tartışmaları da yeniden alevlendirdi. Tayvan Yönetimi, konuyla ilgili doğrudan bir yorum yapmazken, 'bölgesel barışın korunması' çağrısında bulundu.
Öte yandan, Çin'in deniz operasyonu sırasında ticari gemilere yönelik herhangi bir müdahalede bulunulmadığı, ancak balıkçı teknelerinin bölgeden uzaklaştırıldığı bildiriliyor. Filipinler, kendi deniz yetki alanında olduğunu iddia ettiği bölgedeki Çin gemilerine karşı diplomatik girişimler başlatacağını duyurdu. Japonya ise Sahil Güvenlik unsurlarını bölgede konuşlandırdı. Bu gelişmeler, Pasifik'te soğuk savaşı andıran bir gerilime işaret ediyor. Uluslararası toplum, tarafları diyalog ve itidal çağrısı yaparken, Çin'in 'özel operasyon' adı altındaki bu müdahalesinin bölgesel istikrarı tehdit ettiği değerlendirmeleri yapılıyor.
Sonuç olarak, Filipinler ve Japonya'nın deniz sınırı müzakereleri ile Çin'in operasyonu, Tayvan eksenli bir güç mücadelesinin yeni bir aşamasını oluşturuyor. Bu durum, yalnızca Doğu Asya'nın değil, küresel güvenlik dengelerinin de yeniden şekillenmesine neden olabilir. Önümüzdeki günlerde atılacak adımlar, bölgedeki tansiyonun seyrini belirleyecek.
