Özel hastanelerin acil servislerinde ücret alınmasına yönelik tartışmalar devam ederken, Hasta Hakları Aktivistleri Derneği Başkanı Orhan Demir, acil vaka tanımını ve hangi hizmetler için ücret talep edilemeyeceğini net bir şekilde açıkladı. Demir, mevzuata göre acil hallerde hastanın sağlık hizmetinden ücretsiz yararlanma hakkı bulunduğunu vurguladı.
Acil vaka nedir, hangi durumlar acil sayılır?
Orhan Demir, acil vaka tanımının Sağlık Bakanlığı tarafından yapıldığını hatırlatarak, "Hayati tehlike oluşturan, sakatlık riski taşıyan veya ağrı, kanama gibi belirtilerle kendini gösteren durumlar acil kabul edilir. Örneğin göğüs ağrısı, nefes darlığı, bilinç kaybı, trafik kazası travmaları, yanıklar, zehirlenmeler ve ani başlayan şiddetli baş ağrısı acil kapsamındadır" dedi. Bu tür durumlarda hastanın öncelikle muayene ve gerekli müdahaleyi alması gerektiğini belirten Demir, hiçbir özel hastanenin bu hizmet için ücret talep edemeyeceğini ifade etti.
Hangi hizmetler ücretsiz olmak zorunda?
Demir, acil servise başvuran her hastaya, durumu acil olmasa bile, hastanın stabil hale gelene kadar gerekli tıbbi müdahalenin yapılması gerektiğini söyledi. Bu kapsamda; muayene, tansiyon ölçümü, ateş ölçümü, basit yara bakımı, sütur atılması, alçı uygulaması, ilaç tedavisi ve oksijen desteği gibi temel hizmetlerin ücretsiz sunulması gerektiğini belirtti. Ayrıca, acil durumda yapılan EKG, röntgen, kan testleri gibi tetkiklerin de ücret talep edilmeden yapılması gerektiğini vurguladı. Demir, "Hasta taburcu olurken, acil müdahale dışında kalan ve hastanın kendi isteğiyle talep ettiği ek hizmetler dışında hiçbir ücret alınamaz" dedi.
Yasal düzenleme ve cezai yaptırımlar
Özel hastanelerin acil servislerde ücret alması, 2002 tarihli Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği ve 2013 tarihli Özel Hastaneler Yönetmeliği'ne aykırı. İlgili mevzuata göre, acil hastalardan herhangi bir ücret talep edilmesi durumunda hastanelere idari para cezası uygulanıyor. Ayrıca, Sağlık Bakanlığı ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun denetimlerinde bu ihlaller tespit edildiğinde hastane faaliyetleri durdurulabiliyor. Demir, "Vatandaşlar mağdur olduklarında Alo 184 Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi'ne ve Hasta Hakları Birimleri'ne şikayette bulunabilir" diye konuştu.
Vatandaşlar nelere dikkat etmeli?
Hasta hakları aktivisti Orhan Demir, vatandaşlara şu uyarılarda bulundu: "Acil bir durumda özel hastaneye gittiğinizde, öncelikle acil servise başvurun. Otomatik olarak kredi kartınıza fatura yansıtan sistemlere karşı dikkatli olun. Acil müdahale sonrası taburcu olurken size sunulan hizmetlerin dökümünü isteyin ve 'acil' kapsamında olmayan ek hizmetler için ücret ödemediğinize emin olun. Ayrıca, acil serviste ücret ödemeniz istendiğinde, yasal dayanağını sormaktan çekinmeyin."
Özel hastanelerin acil servislerde ücret talep etmesi, sağlık hakkının temel bir insan hakkı olduğu gerçeğiyle bağdaşmıyor. Sağlık Bakanlığı'nın konuya ilişkin denetimleri sıklaştırması ve vatandaşların bilinçlenmesi, bu tür mağduriyetlerin önüne geçecektir. Uzmanlar, acil durumlarda hiçbir vatandaşın parasızlık veya ücret endişesi nedeniyle sağlık hizmetinden mahrum kalmaması gerektiğini vurguluyor.
