Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) bünyesinde Ekonomik Ortaklık Daimî Konseyi’nin kurulmasını ve bu konseye bağlı bir Proje Ofisinin Taşkent’te konuşlandırılmasını teklif etti. Mirziyoyev’in bu önerisi, Türk dünyası ekonomik işbirliğinin kurumsallaşması yolunda yeni bir adım olarak değerlendiriliyor. Teklifin, TDT üyesi ülkeler arasındaki ticaret hacmini artırma ve ortak projeleri hızlandırma hedefi taşıdığı belirtiliyor.
Özbekistan lideri, teklifini hangi toplantıda dile getirdiğine dair resmî bir açıklama yapılmadı; ancak diplomatik kaynaklar, önerinin son dönemdeki TDT zirvelerinde gündeme geldiğini aktarıyor. Proje Ofisinin Taşkent’te kurulması, Özbekistan’ın bölgesel ekonomik diplomaside daha etkin bir rol üstlenme isteğinin göstergesi olarak yorumlanıyor.
Daimî Konsey ve Proje Ofisi ne anlama geliyor?
Türk Devletleri Teşkilatı, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkiye’nin üye olduğu, Macaristan’ın gözlemci statüsünde bulunduğu bir uluslararası kuruluş. TDT’nin ekonomik işbirliğini derinleştirme çabaları son yıllarda artmış durumda. Önerilen Ekonomik Ortaklık Daimî Konseyi, üye ülkeler arasındaki ticaret, yatırım, ulaştırma ve enerji gibi alanlarda sürekli bir koordinasyon mekanizması oluşturmayı amaçlıyor. Konseye bağlı Proje Ofisi ise somut projelerin planlanması, finanse edilmesi ve hayata geçirilmesinde koordinasyon görevi üstlenecek.
Taşkent’in ev sahipliği yapması önerilen ofis, bölgesel kalkınma projelerine teknik destek sağlayacak ve özel sektör yatırımlarını teşvik edecek. Özbekistan’ın başkenti, son yıllarda düzenlediği uluslararası etkinlikler ve ekonomik reformlarla dikkat çekiyor. Proje Ofisinin burada konuşlanması, Özbekistan’ın Orta Asya’daki ekonomik ağırlığını pekiştirebilir.
Ekonomik işbirliğinde kurumsallaşma adımı
TDT ülkeleri arasındaki ticaret hacmi son yıllarda artış gösterse de potansiyelin altında olduğu sıkça dile getiriliyor. Uzmanlar, Daimî Konsey ve Proje Ofisi gibi yapıların bu açığı kapatmada kilit rol oynayabileceğini belirtiyor. Özellikle ulaştırma koridorları, lojistik merkezleri ve enerji hatları gibi büyük ölçekli projelerde koordinasyon eksikliği, işbirliğini yavaşlatan etkenler arasında. Mirziyoyev’in önerisi, bu tür projelerin tek bir çatı altında yönetilmesini kolaylaştırabilir.
Özbekistan, son yıllarda ekonomik liberalleşme ve dış yatırıma açık politikalar izliyor. Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in bölgesel bağlantıları güçlendirme yönündeki çabaları, ülkenin TDT içindeki konumunu da sağlamlaştırıyor. Teklifin kabul edilmesi halinde Taşkent, Türk dünyasının ekonomik projelerine yön veren bir merkez haline gelebilir.
Bölgesel ve küresel bağlam
Türk Devletleri Teşkilatı, son yıllarda ekonomik işbirliğinin yanı sıra güvenlik, kültür ve ulaştırma alanlarında da ortak adımlar atıyor. Özellikle Orta Koridor olarak bilinen ve Asya ile Avrupa’yı bağlayan ticaret güzergâhı, TDT ülkeleri için stratejik önem taşıyor. Özbekistan’ın önerisi, bu koridorun etkin kullanımına yönelik kurumsal bir altyapı oluşturma çabası olarak da okunabilir.
Öte yandan, küresel ticarette yaşanan dalgalanmalar ve tedarik zinciri sorunları, bölgesel işbirliklerini daha da önemli hale getiriyor. TDT ülkeleri, kendi aralarındaki ticareti artırarak dışa bağımlılığı azaltmayı hedefliyor. Daimî Konsey ve Proje Ofisi, bu hedefe ulaşmada somut bir araç işlevi görebilir.
Ancak, önerinin hayata geçmesi için TDT üyesi ülkelerin ortak iradesi gerekiyor. Konseyin karar alma mekanizmaları, bütçesi ve ofisin personel yapısı gibi konuların netleştirilmesi zaman alabilir. Yine de Özbekistan’ın bu yöndeki iradesi, teşkilatın ekonomik ayağının güçleneceğine işaret ediyor.
Sonuç ve beklentiler
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev’in önerisi, Türk dünyası ekonomik entegrasyonu açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor. Taşkent’te kurulacak bir Proje Ofisi, sadece üye ülkeler arasındaki işbirliğini değil, aynı zamanda bölgesel kalkınmayı da hızlandırabilir. Önümüzdeki dönemde TDT zirvelerinde bu teklifin nasıl şekilleneceği ve diğer üyelerin tutumu, işbirliğinin geleceğini belirleyecek. Bağımsız gözlemciler, Özbekistan’ın aktif diplomasisinin teşkilat içindeki dengeyi değiştirebileceğine dikkat çekiyor. Proje Ofisinin hayata geçmesi halinde, Türk dünyasının ekonomik gündemi daha kurumsal bir zemine oturacak gibi görünüyor.
