Oxford Üniversitesi ve Moderna iş birliğiyle geliştirilen yeni nesil mRNA aşısı, genetik yatkınlığı olan kişilerde bağırsak ve yumurtalık kanserini henüz ortaya çıkmadan durdurmayı hedefliyor. Dünyada bir ilk olan bu çalışma, kanserle mücadelede devrim niteliği taşıyor. Aşı, özellikle BRCA1 ve BRCA2 gen mutasyonlarına sahip bireylerde tümör oluşumunu engellemeye yönelik tasarlandı. Klinik denemeler başlarken, bilim dünyası bu adımı tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriyor.
Aşı nasıl çalışacak?
Klasik mRNA aşıları gibi virüs proteinleri yerine kanser hücrelerinde bulunan spesifik proteinleri hedef alan aşı, bağışıklık sistemine tümör antijenlerini tanıtmayı amaçlıyor. Böylece vücut, kanser hücreleri oluşmadan onları yok edebilecek. İlk fazda 300 gönüllü üzerinde test edilecek aşı, özellikle yüksek genetik risk taşıyan bireylerde koruma sağlayacak. Oxford Üniversitesi'nin liderliğindeki ekip, aşının yan etkilerinin minimum düzeyde olmasını bekliyor.
Uzmanlardan destek
Kanser araştırmaları alanında uzmanlar, bu aşının erken tanı ve tedavide çığır açabileceğini belirtiyor. Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi'nden Prof. Dr. Selin Yılmaz, "Bu aşı, kanseri önleme stratejisinde yeni bir çığır açıyor. Genetik risk taşıyan kişilere umut vaat ediyor" dedi. Moderna ise bu tür kişiselleştirilmiş aşıların gelecekte daha yaygın hale geleceğini öngörüyor.
Küresel etkisi ne olacak?
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre bağırsak kanseri yılda 2 milyon, yumurtalık kanseri ise 300 bin yeni vaka ile küresel bir yük oluşturuyor. Bu aşı sayesinde yüksek riskli gruptaki bireylerin yüzde 90'a varan oranda korunması hedefleniyor. Ancak uzmanlar, aşının yaygın kullanımı için en az 3-5 yıl daha beklenmesi gerektiğini vurguluyor.
Oxford Üniversitesi ve Moderna arasındaki bu iş birliği, mRNA platformunun pandemi dışında da ne kadar etkili olabileceğini gösteriyor. Önümüzdeki yıllarda benzer aşıların akciğer, pankreas ve meme kanseri gibi diğer türler için de geliştirilmesi planlanıyor. Bilim insanları, bu başarının kansere karşı küresel savaşta yeni bir sayfa açtığını ifade ediyor.
