Nikaragua Devlet Başkanı Daniel Ortega, ülkede artık seçim yapılmayacağını açıklayarak muhalefetin iktidara gelme ihtimalini ortadan kaldırdı. Karar, Ortega ile “eş başkan” ilan edilen eşi Rosario Murillo’nun yönetimini daha da pekiştirirken, muhalifler tarafından “korkunun itirafı” olarak değerlendirildi. Ortega yönetimi, ülkede seçimlerin kaldırılmasını “halkın iradesine saygı” olarak gerekçelendirse de, muhalefet bu hamlenin otoriterleşmenin bir adımı olduğunu savunuyor.
Seçimler neden kaldırıldı?
Ortega, yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, Nikaragua’da seçimlerin artık yapılmayacağını duyurdu. Ortega’ya göre, ülkede “halkın iradesi zaten sürekli olarak tezahür ediyor” ve bu nedenle periyodik seçimlere gerek kalmamıştır. Ancak muhalefet partileri, bu kararın anayasal düzene aykırı olduğunu belirtiyor. Nikaragua’da son iki seçimde (2016 ve 2021) Ortega’nın rakipleri hapis ya da sürgün cezalarıyla karşı karşıya kalmış, muhalefet adayları ya cezaevine konulmuş ya da yurtdışına kaçmak zorunda bırakılmıştı. 2021 seçimlerinde yedi muhalif aday tutuklanırken, 2023’te seçim gözlemcileri ülkeye alınmamıştı.
Ortega-Murillo ikili yönetimi
Daniel Ortega ve eşi Rosario Murillo, iki yıl önce “eş başkan” sistemiyle ülkeyi yönetmeye başladı. Bu sistemde Murillo, devletin her alanında söz sahibi. Muhalefet, bu yönetim biçimini “tamamen otoriter” olarak nitelendiriyor. Murillo, özellikle medya üzerindeki baskısıyla biliniyor. Ülkede bağımsız gazeteciler sık sık tutuklanıyor, muhalif medya organları kapatılıyor. Son olarak, 2024 yılında yayın hayatına başlayan bağımsız bir radyo istasyonu, bir hafta içinde kapatıldı. İnsan Hakları İzleme Örgütü, Nikaragua’nın basın özgürlüğü sıralamasında son sıralarda yer aldığını belirtiyor.
Muhalefetten sert tepki
Muhalefet liderleri, Ortega’nın seçim kararını “korkunun itirafı” olarak değerlendirdi. Nikaragua Muhalefet Koordinatörü sıfatını taşıyan eski muhalefet adayı Juan Sebastian Chamorro, “Ortega, halkın desteğini kaybettiğini biliyor. Seçimleri kaldırarak aslında zayıflığını itiraf ediyor” dedi. Chamorro, uluslararası topluma Nikaragua’ya yaptırım çağrısında bulundu. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, seçimlerin kaldırılması “kabul edilemez” olarak nitelendirilirken, Avrupa Birliği de “derin endişe” duyduğunu ifade etti.
Bağlam: Ortega’nın iktidar yolculuğu
Daniel Ortega, 1979’da Sandinista Devrimi ile iktidara gelen ve 1990’da seçimleri kaybeden bir isim. Ancak 2007’de yeniden cumhurbaşkanı seçildi ve o günden bu yana aralıksız iktidarda. 2014’te anayasayı değiştirerek sınırsız yeniden seçilme hakkını elde etti. 2021’de yapılan seçimler, uluslararası gözlemciler tarafından “sahte” ilan edilmişti. Ortega yönetimi, son yıllarda artan baskıcı uygulamalarla gündeme geliyor. 2018’de emeklilik reformu protestolarında yüzlerce kişi öldürülmüş, binlerce kişi tutuklanmıştı. Bugün gelinen noktada, seçimlerin tamamen kaldırılması, Ortega’nın demokratik yollardan gitmeyeceğinin bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
