Türkiye genelinde 2023 yılında 3 bin 224 orman yangını meydana gelirken, bu yangınların yarısından fazlasının insan ihmali sonucu çıktığı belirlendi. Orman Genel Müdürlüğü verilerine göre, geçen yıl çıkan yangınların 1753'ü ihmal ve dikkatsizlik kaynaklı oldu. Bu yangınlarda toplam 40 bin 32 hektar orman alanı zarar gördü. Yetkililer, yangınların büyük bölümünün önlenebilir nedenlerden kaynaklandığını vurguluyor.
En yüksek yangın sayısı Antalya'da
Yangınların en yoğun yaşandığı iller arasında Antalya, Muğla, İzmir ve Çanakkale yer aldı. Antalya'da geçen yıl 402 orman yangını çıkarken, Muğla'da 298, İzmir'de 215 yangın kaydedildi. Yangınların çıkış nedenleri arasında sigara izmariti, tarımsal faaliyetler sırasında kontrolsüz ateş yakımı, enerji nakil hatlarından kaynaklanan kıvılcımlar ve piknik ateşi öne çıktı. Orman yangınlarına müdahalede kullanılan hava araçları ve arazözlerin etkinliği sayesinde yangınların yüzde 80'inden fazlası ilk 15 dakikada kontrol altına alındı, ancak rüzgarlı ve kuru hava koşulları nedeniyle bazı yangınlar büyüyerek geniş alanlara yayıldı.
İhmal yangınlarına caydırıcı cezalar geliyor
Orman yangınlarının önlenmesi amacıyla yeni tedbirler alınıyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görüşülen yasa teklifiyle, ihmal sonucu orman yangınına sebep olanlara yönelik idari para cezalarının artırılması ve hapis cezası alt sınırının yükseltilmesi hedefleniyor. Ayrıca, yangın riskinin yüksek olduğu dönemlerde orman girişlerine sınırlama getirilmesi, piknik alanlarında denetimlerin sıklaştırılması planlanıyor. Uzmanlar, vatandaşların duyarlı olması ve yetkilileri şüpheli durumlarda derhal bilgilendirmesi gerektiğini belirtiyor.
Küresel iklim değişikliği yangın riskini artırıyor
Uzmanlara göre, küresel iklim değişikliği orman yangınlarının sıklığını ve şiddetini artıran en önemli faktör. Uzun süreli kuraklık, yüksek sıcaklıklar ve düşük nem oranı, yangınların çıkmasını ve yayılmasını kolaylaştırıyor. Türkiye, Akdeniz iklim kuşağında yer alması nedeniyle yangınlara karşı hassas bölgeler arasında bulunuyor. Orman Genel Müdürlüğü, yangın önleme ve erken uyarı sistemlerine yatırım yaparken, vatandaşların da bilinçlenmesi için eğitim kampanyaları düzenliyor. Geçen yıl çıkan yangınların yalnızca yüzde 5'inin doğal nedenlerle (yıldırım gibi) meydana geldiği düşünüldüğünde, insan kaynaklı faktörlerin azaltılmasının yangınlarla mücadelede kilit rol oynayacağı ifade ediliyor.
Orman yangınları sadece ekosistemi değil, aynı zamanda ekonomi ve toplum sağlığını da olumsuz etkiliyor. Yanan orman alanlarının yeniden ağaçlandırılması yıllar alırken, yangınlar sırasında havaya karışan karbon ve zararlı partiküller solunum yolu hastalıklarını tetikleyebiliyor. Ayrıca, turizm ve tarım gibi sektörler de yangınlardan doğrudan etkileniyor. Bu nedenle, orman yangınlarının önlenmesi sadece çevre değil, aynı zamanda ekonomik bir zorunluluk olarak görülmeli.
