Dünya genelinde yaklaşık 20 ülkenin daimi ordusu bulunmuyor. Bu ülkelerin çoğu küçük ada devletleri olsa da, bazıları stratejik konumları ve nüfuslarıyla dikkat çekiyor. İşte ordusu olmayan en büyük 5 ülke ve savunma stratejileri.
1. Kosta Rika: Orduyu Anayasal Olarak Kaldıran İlk Ülke
Kosta Rika, 1948 yılında iç savaşın ardından ordusunu anayasal olarak kaldıran ilk ülke oldu. Ülke, ulusal muhafızlar ve sivil polis güçleriyle güvenliğini sağlıyor. Bu hamle, ülkeyi Latin Amerika'nın en istikrarlı demokrasilerinden biri haline getirdi. Savunma bütçesi eğitim ve sağlık gibi sosyal alanlara aktarılıyor. Kosta Rika, askeri harcamaların düşük olması nedeniyle insani gelişmişlik endeksinde yüksek sıralarda yer alıyor.
2. İzlanda: NATO Üyesi Ama Ordusu Yok
İzlanda, 1869'dan beri daimi bir orduya sahip değil. Ancak NATO'nun kurucu üyelerinden biri. Ülke, savunmasını büyük ölçüde NATO müttefikleriyle yaptığı anlaşmalarla sağlıyor. İzlanda Sahil Güvenliği, silahlı kuvvetlerin yerine geçen en önemli kurum. Ayrıca ülkede askeri üs bulunmuyor; ancak stratejik konumu nedeniyle NATO devriyeleri ve hava savunma sistemleri İzlanda'yı koruyor. İzlanda'nın savunma politikası, barış zamanında askeri güç bulundurmamayı, ancak kriz anlarında müttefik desteğini öngörüyor.
3. Mauritius: Sahil Güvenlikle Deniz Güvenliği
Hint Okyanusu'ndaki ada ülkesi Mauritius'un daimi ordusu yok. Ülke, 1968'de bağımsızlığını kazandıktan sonra ordu kurmadı. Güvenlik, Mauritius Polis Gücü bünyesindeki Sahil Güvenlik ve Özel Mobil Güç tarafından sağlanıyor. Mauritius, bu yapıyla deniz haydutluğu ve kaçakçılıkla mücadele ediyor. Ülkenin savunma bütçesi nispeten küçük olsa da, askeri tatbikatlara katılıyor ve bölgesel iş birliği içinde.
4. Panama: Kanalın Koruması Amerikalılarda
Panama, 1989'daki ABD müdahalesinin ardından ordu kurmama kararı aldı. 1994'te anayasal değişiklikle daimi ordu yasaklandı. Ülkenin güvenliği, Panama Kamu Güçleri (ulusal polis, ulusal sınır muhafızları, kurumsal güvenlik hizmeti) tarafından yürütülüyor. Panama Kanalı'nın güvenliği ise, ABD ile yapılan anlaşmalar ve çok uluslu şirketler tarafından sağlanıyor. Panama, savunma harcamalarını diğer sosyal alanlara yönlendirerek ekonomik büyüme elde etti.
5. Samoa: Polinezya'nın Silahsız Ülkesi
Pasifik Okyanusu'ndaki bağımsız devlet Samoa'nın ordusu yok. Yeni Zelanda ile yaptığı savunma anlaşması gereği, dış tehditlere karşı korunmayı Yeni Zelanda üstleniyor. Samoa'da iç güvenlik polis ve sahil güvenlik tarafından sağlanıyor. Ülke, askeri harcamalara yer vermeden gelişimine odaklanıyor. Samoa'nın bu politikası, ekonomik kalkınma ve turizm gelirlerini artırıyor.
Ordusu Olmayan Ülkeler: Genel Bir Bakış
Ordusu olmayan ülkelerin çoğu, bağımsızlıklarını kazandıktan sonra savunma harcamalarını sınırlı tutarak sosyal refahı önceliklendiriyor. Bu ülkeler genellikle askeri paktlar veya bölgesel anlaşmalarla güvenliklerini garanti altına alıyor. Örneğin, Avrupa'da Andorra, Lihtenştayn, Monako ve Vatikan gibi mikro devletler; Asya'da Butan; Afrika'da Lesotho gibi ülkeler de bu kategoride yer alıyor. Bazıları resmi olarak ordu bulundurmasa da, paramiliter güçler ve polis teşkilatları iç güvenliği sağlıyor.
Savunma bütçesinin olmaması, ekonomik kaynakların eğitim, sağlık ve altyapıya aktarılmasını sağlıyor. Uluslararası ilişkilerde tarafsızlık politikası izleyen bu ülkeler, barışçıl çözümleri teşvik ediyor. Ancak, hiçbir ordusu olmayan ülkelerin sayısı artmakla birlikte, bazıları siyasi istikrarsızlık veya dış tehditler nedeniyle bu statüyü sürdürmekte zorlanıyor. Bu durum, modern devletlerin güvenlik algısında askeri gücün her zaman öncelikli olmadığını gösteriyor.
