Yemeksepeti'nin kurucusu Nevzat Aydın, Apple'ın yeni tanıttığı iPhone Duo modelinin Türkiye satış fiyatına sert tepki gösterdi. Aydın, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 999 dolar olarak açıklanan telefonun Türkiye'de 64.999 TL'den satışa sunulmasını elektronik ticaret ve tüketici hakları açısından eleştirdi. Aydın, "Bu fiyat kur ve vergilerle açıklanamaz" diyerek tepkisini dile getirdi.
Fiyat Farkı Yüzde 150'yi Aştı
Apple'ın ABD'de 999 dolar (yaklaşık 18.500 TL) olarak belirlediği iPhone Duo'nun Türkiye fiyatı 64.999 TL olarak duyuruldu. Bu, güncel dolar kuru (1 dolar = 18,50 TL) üzerinden hesaplandığında yüzde 250'lik bir fark anlamına geliyor. Ancak ÖTV ve KDV gibi vergiler eklendiğinde bile farkın yüzde 150'nin üzerinde kaldığı görülüyor. Nevzat Aydın, bu durumun sadece kur farkıyla izah edilemeyeceğini vurguladı.
"Tüketiciye Yansıtılan Vergi Yükü Adaletsiz"
Nevzat Aydın, Türkiye'de teknoloji ürünlerine uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) oranlarının yüksekliğine dikkat çekti. Aydın, "Aynı ürün Avrupa'da 1.100 euro iken Türkiye'de 64.999 TL. Burada tüketiciye yansıtılan vergi yükü adaletsiz. Devletin lüks tüketim vergisi adı altında topladığı ÖTV, teknolojiye erişimi kısıtlıyor" ifadelerini kullandı. Aydın, ayrıca Apple'ın Türkiye'deki satış politikasını da sorgulayarak, "Şirketlerin Türkiye pazarına özel fiyatlandırma yapması gerekiyor" dedi.
Ekonomistler: Kur ve Vergi Baskısı
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan ekonomistler, Türkiye'de teknoloji ürünleri fiyatlarının son yıllarda hızla arttığını belirtiyor. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ayşe Kaya, "Dolar kurundaki dalgalanma ve ÖTV artışları, ithal ürünlerin fiyatını doğrudan etkiliyor. Ancak iPhone Duo örneğinde olduğu gibi, bazen fiyat artışı kur ve vergiyle açıklanamayacak kadar yüksek olabiliyor. Bu, markaların Türkiye'yi 'yüksek fiyatlı pazar' olarak gördüğünü gösteriyor" dedi.
Nevzat Aydın Kimdir?
Nevzat Aydın, 2001 yılında Yemeksepeti'ni kurarak Türkiye'nin ilk online yemek sipariş platformunu hayata geçirdi. 2015 yılında Yemeksepeti'ni Alman Delivery Hero'ya 589 milyon dolara satarak Türkiye'nin en büyük internet girişimi satışını gerçekleştirdi. Aydın, halen melek yatırımcı olarak teknoloji girişimlerine destek veriyor ve sosyal medyada ekonomik ve toplumsal konularda sık sık görüş belirtiyor.
Türkiye'de Teknoloji Ürünleri Fiyatları
Türkiye'de akıllı telefon fiyatları son beş yılda önemli ölçüde arttı. 2018'de 5.000 TL olan amiral gemisi bir telefon, bugün 30.000 TL'nin üzerinde satılıyor. Artışta dolar kuru, ÖTV ve KDV etkili oldu. Özellikle 2021'de yapılan ÖTV düzenlemesiyle 1.500 TL üzeri telefonlarda ÖTV oranı yüzde 45'e kadar çıktı. Bu durum, tüketicilerin alım gücünü düşürdü ve kayıt dışı telefon pazarını büyüttü.
Tüketici Tepkisi ve Boykot Çağrıları
Nevzat Aydın'ın paylaşımı kısa sürede binlerce beğeni ve yorum aldı. Kullanıcılar, "Bu fiyatlarla telefon almak hayal" ve "Apple Türkiye'yi sömürüyor" gibi yorumlarla tepkilerini gösterdi. Bazı sosyal medya kullanıcıları ise iPhone Duo'yu boykot etme çağrısı yaptı. Öte yandan, bazı teknoloji yorumcuları, fiyatın sadece vergilerden kaynaklanmadığını, Apple'ın Türkiye'deki distribütör kâr marjının da etkili olduğunu belirtiyor.
Apple'dan Açıklama Yok
Apple Türkiye'den konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Şirketin geçmiş yıllarda Türkiye fiyatlandırmasına yönelik eleştirilere yanıt vermediği biliniyor. Uzmanlar, Apple'ın Türkiye'deki fiyat politikasını gözden geçirmesi gerektiğini, aksi halde pazar payını kaybedebileceğini söylüyor.
Değerlendirme
Nevzat Aydın'ın iPhone Duo fiyatına yönelik tepkisi, Türkiye'de teknoloji ürünlerine erişimin giderek zorlaştığı bir dönemde önemli bir tartışmayı alevlendirdi. Yüksek vergiler ve kur dalgalanması, tüketicilerin alım gücünü düşürürken, markaların fiyatlandırma politikaları da sorgulanıyor. Bu tartışma, sadece bir telefon fiyatından öte, Türkiye'nin ekonomik koşulları ve tüketici hakları açısından geniş bir perspektifi yansıtıyor.
