ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında son haftalarda giderek açılan mesafenin perde arkasında Türkiye'nin de yer aldığı öne sürüldü. Diplomatik kaynaklara göre, Netanyahu'nun Türkiye'ye yönelik bazı açıklamaları Trump'ı rahatsız etti ve iki lider arasındaki ilişkilerde soğumaya yol açtı. Gelişme, Ortadoğu'daki dengeleri yeniden şekillendirecek potansiyele sahip.
Gerginliğin perde arkası
İddialara göre, Netanyahu son dönemde Türkiye'nin bölgesel politikalarına yönelik eleştirilerini artırdı. Özellikle Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve Suriye'deki askeri varlık konularında Türkiye'yi hedef alan açıklamalar yapan Netanyahu'nun bu tutumu, Trump yönetiminin Ankara ile ilişkileri normalleştirme çabalarıyla ters düştü. Trump, Netanyahu'nun bu çıkışlarının ABD'nin bölgesel stratejisine zarar verdiğini düşünüyor.
Washington'daki kaynaklar, Trump'ın Netanyahu'nun Türkiye karşıtı söylemlerinden duyduğu rahatsızlığı doğrudan ilettiğini belirtiyor. İki lider arasındaki telefon görüşmelerinde konunun gündeme geldiği ve Trump'ın Netanyahu'ya 'ABD'nin müttefiki olan Türkiye'ye yönelik bu tarz açıklamaların yapıcı olmadığını' söylediği iddia ediliyor.
İlişkilerdeki soğuma
Trump ve Netanyahu arasındaki ilişkiler uzun süredir yakın olarak biliniyordu. Trump'ın Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıması ve Golan Tepeleri'ndeki İsrail egemenliğini tanıması gibi kararlar, Netanyahu'ya önemli kazanımlar sağlamıştı. Ancak son aylarda özellikle İran nükleer anlaşması ve Filistin meselesinde görüş ayrılıkları ortaya çıktı.
Türkiye faktörünün bu ayrılığı derinleştirdiği belirtiliyor. Trump yönetimi, Türkiye ile ilişkileri onarmak ve NATO içindeki uyumu korumak isterken, Netanyahu'nun Türkiye'yi hedef alan söylemleri bu çabaları zora sokuyor. Öte yandan, İsrail'de yaklaşan seçimler öncesinde Netanyahu'nun milliyetçi tabana hitap etmek için Türkiye karşıtı söylemi kullandığı yorumları yapılıyor.
Bölgesel yansımalar
Uzmanlar, ABD-İsrail arasındaki bu soğumanın Ortadoğu'daki dengeleri etkileyebileceğini vurguluyor. Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkiler ise 2010'daki Mavi Marmara krizinden bu yana inişli çıkışlı bir seyir izliyor. Son dönemde istihbarat ve ticaret alanında bazı adımlar atılsa da siyasi düzeydeki soğukluk devam ediyor.
Trump'ın Netanyahu'ya karşı tutumunun, ABD'nin bölgedeki diğer müttefikleriyle ilişkilerini de etkilemesi bekleniyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerle normalleşme sürecinde olan İsrail'in, Türkiye ile yaşadığı bu gerilim, yeni ittifakları da zorlayabilir.
Sonuç olarak, Netanyahu'nun Türkiye çıkışı, ABD-İsrail ilişkilerinde yeni bir sayfa açılmasına neden oldu. Önümüzdeki günlerde iki lider arasında yapılması beklenen yüz yüze görüşmede bu konunun yeniden ele alınması bekleniyor. Gerginliğin devam etmesi halinde, Trump yönetiminin İsrail'e yönelik politikalarında bazı değişikliklere gitmesi sürpriz olmayacak. Bu gelişmeler, Türkiye'nin bölgesel konumunu da dolaylı olarak güçlendirebilir. Ancak her şeyden önce, tarafların diplomatik kanalları açık tutması ve yapıcı bir diyalog yürütmesi gerekiyor. Aksi takdirde, Ortadoğu'da yeni bir gerginlik dalgası kaçınılmaz olabilir.
