İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran'a yönelik sert açıklamalarda bulundu. Netanyahu, İran'ın İsrail'e saldırmaktan kaçındığını öne sürerek, olası bir saldırıya "hayal bile edemeyeceği" bir karşılık verileceğini söyledi. İsrail basınına konuşan Netanyahu, "İran'daki yönetimin sonu yakın" iddiasında bulundu. Açıklamalar, bölgede artan tansiyonun ardından geldi.
Netanyahu: 'İran saldırmaya cesaret edemiyor'
Netanyahu, İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. İran'ın İsrail'e yönelik bir saldırıdan kaçındığını belirten Netanyahu, bunun nedenini İsrail'in caydırıcılık gücüne bağladı. "İran rejimi, İsrail'e saldırmaya cesaret edemiyor çünkü karşılığın ne olacağını çok iyi biliyor" diyen Netanyahu, "Eğer saldırırlarsa hayal bile edemeyecekleri bir darbe alırlar" ifadelerini kullandı.
Netanyahu'nun bu sözleri, İran'ın son dönemde nükleer programını hızlandırdığı iddiaları ve bölgede artan gerilim ortamında geldi. İsrail ile İran arasındaki düşmanlık yıllardır sürüyor; İsrail, İran'ın nükleer silah edinmesini kırmızı çizgisi olarak görüyor. İran ise nükleer programının barışçıl olduğunu savunuyor.
'İran'daki yönetimin sonu yakın' iddiası
Netanyahu, sadece askeri tehditlerle yetinmedi, aynı zamanda İran'daki yönetimin geleceğine dair de iddialı bir öngörüde bulundu. "İran'daki yönetimin sonu yakın" diyen Netanyahu, İran halkının bu yönetimden memnun olmadığını ve rejimin içeriden çözülebileceğini ima etti. Bu tür açıklamalar, İsrail'in İran'daki rejim karşıtı hareketlere verdiği desteğin bir yansıması olarak yorumlanıyor.
İran'da 2022'de Mahsa Amini'nin ölümüyle başlayan protestolar, rejim karşıtı gösterilere dönüşmüş, ancak İran yönetimi gösterileri sert bir şekilde bastırmıştı. Netanyahu'nun bu sözleri, İran içindeki muhalefeti cesaretlendirme amacı taşıyor olabilir.
Bölgesel gerilim ve olası yansımalar
Netanyahu'nun açıklamaları, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan dengeleri daha da gerginleştirebilir. İsrail, son yıllarda İran'ın Suriye ve Lübnan'daki varlığına yönelik operasyonlar düzenliyor. İran destekli Hizbullah ile İsrail arasında zaman zaman çatışmalar yaşanıyor. Ayrıca İsrail, İran'ın nükleer tesislerine yönelik sabotaj eylemleriyle suçlanıyor.
Uzmanlar, Netanyahu'nun sert söyleminin iç siyasete yönelik olabileceğini belirtiyor. İsrail'de koalisyon hükümeti içindeki aşırı sağcı partiler, İran'a karşı daha agresif bir politika izlenmesini talep ediyor. Netanyahu da bu baskıya yanıt veriyor olabilir. Öte yandan, ABD yönetimi İran ile nükleer anlaşmayı canlandırma çabalarını sürdürüyor; İsrail ise bu anlaşmaya şiddetle karşı çıkıyor.
İran'dan henüz yanıt yok
Netanyahu'nun açıklamalarına İran'dan henüz resmi bir yanıt gelmedi. Ancak İranlı yetkililer geçmişte İsrail'e yönelik tehditlere sert karşılık vereceklerini açıklamıştı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nasır Kenani, daha önce yaptığı bir açıklamada, İsrail'in herhangi bir saldırısının "kesin ve sert" bir yanıtla karşılanacağını söylemişti.
İran Devrim Muhafızları komutanları da benzer şekilde İsrail'e yönelik tehditlerde bulunuyor. İran'ın balistik füze kapasitesi ve bölgedeki vekil güçleri, İsrail'e karşı önemli bir caydırıcılık unsuru olarak görülüyor.
Uluslararası toplumun tepkisi
Netanyahu'nun açıklamaları uluslararası kamuoyunda geniş yankı buldu. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler'den henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak diplomatik kaynaklar, tarafların itidal çağrısı yapması gerektiğini belirtiyor. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, "Bölgede tansiyonun düşürülmesi için tüm taraflara çağrıda bulunuyoruz" şeklinde konuştu.
Rusya ve Çin ise İsrail'in açıklamalarını "provokasyon" olarak nitelendirebilir. Bu ülkeler, İran ile yakın ilişkilere sahip ve Batı yaptırımlarına karşı çıkıyor.
Netanyahu'nun siyasi geleceği ve iç baskılar
Netanyahu, İsrail'in en uzun süre görev yapan başbakanı olarak zor bir dönemden geçiyor. Yolsuzluk davaları ve koalisyon içi anlaşmazlıklar, siyasi geleceğini tehdit ediyor. Bu nedenle dış politika ve güvenlik konularında sert söylemlerle kamuoyunu konsolide etmeye çalıştığı düşünülüyor.
İsrail'de yapılan anketler, Netanyahu'nun popülaritesinin azaldığını gösteriyor. Ancak İran'a karşı sert duruş, sağ seçmen tabanında hala karşılık buluyor.
Sonuç ve değerlendirme
Netanyahu'nun İran'a yönelik tehditleri, bölgede yeni bir gerilim dalgasının habercisi olabilir. İsrail'in İran'a yönelik olası bir askeri saldırısı, Orta Doğu'da büyük bir çatışmaya yol açabilir. Ancak şu an için taraflar arasında doğrudan bir çatışma riski düşük görünüyor. Yine de İsrail ve İran'ın karşılıklı sert açıklamaları, yanlış hesaplama riskini artırıyor. Uluslararası toplumun devreye girerek tarafları diyaloga teşvik etmesi, bölgenin istikrarı açısından kritik önem taşıyor.
