İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 36. NATO Zirvesi'nde yaptığı açıklamaları gündeme getirdi. Netanyahu'nun, Erdoğan'ın İsrail karşıtı söylemlerinden rahatsız olduğu ve Trump'tan bu konuda adım atmasını istediği öğrenildi. Görüşmenin ayrıntıları henüz resmi olarak açıklanmazken, diplomatik kaynaklar görüşmenin gergin geçtiğini belirtiyor.
Netanyahu'dan Trump'a şikayet
Netanyahu'nun Trump'a, Erdoğan'ın NATO Zirvesi'nde İsrail'i 'terör devleti' olarak nitelendiren ifadelerini ve Filistin'e yönelik destek mesajlarını aktardığı bildiriliyor. İsrail Başbakanı'nın, bu açıklamaların ikili ilişkilere zarar verdiğini ve ABD'nin arabuluculuk rolünü zayıflattığını savunduğu belirtiliyor. Trump'ın ise konuyu değerlendireceğini söylediği ancak net bir taahhüt vermediği ifade ediliyor.
Erdoğan'ın NATO Zirvesi çıkışı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 36. NATO Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, İsrail'in Gazze'deki operasyonlarını eleştirerek uluslararası topluma çağrıda bulunmuştu. Erdoğan, 'İsrail'in saldırganlığı karşısında sessiz kalmak, suç ortaklığıdır' ifadelerini kullanmış ve Filistin devletinin tanınması gerektiğini vurgulamıştı. Bu sözler Netanyahu yönetiminde büyük rahatsızlık yaratırken, İsrail Dışişleri Bakanlığı da Türkiye'yi kınayan bir açıklama yapmıştı.
Netanyahu'nun Trump'a başvurması, iki ülke arasındaki diplomatik krizi daha da derinleştirebilir. Türkiye ile İsrail arasında 2010'daki Mavi Marmara baskınından bu yana inişli çıkışlı bir seyir izleyen ilişkiler, son dönemde Gazze savaşıyla birlikte yeniden gerilmişti. İsrail, Türkiye'nin Hamas'a verdiği destek nedeniyle Ankara'yı sık sık eleştiriyor; Ankara ise İsrail'in Filistin politikasını 'soykırım' olarak nitelendiriyor.
Öte yandan, ABD'nin bölgede denge politikası izlemeye çalıştığı biliniyor. Trump yönetimi, Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıması ve Golan Tepeleri'ni İsrail'e ait saymasıyla Tel Aviv'e yakın durmuş olsa da, son dönemde Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ile normalleşme sürecinde Türkiye'nin de dahil olduğu geniş bir cephe oluşturmaya çalışıyor. Bu nedenle Netanyahu'nun şikayetinin Trump'ın politikalarında köklü bir değişiklik yaratması beklenmiyor.
Diplomatik kaynaklar, Netanyahu'nun bu girişiminin, İsrail iç siyasetindeki kırılgan koalisyon hükümetini güçlendirme amacı taşıdığını da belirtiyor. Netanyahu, yolsuzluk davaları ve savaşın getirdiği mali yükler nedeniyle zor günler geçirirken, dışarıda bir düşman yaratma stratejisiyle dikkatleri başka yöne çekmeye çalışıyor. Erdoğan gibi güçlü bir lideri hedef almak, İsrail'deki milliyetçi tabanı konsolide etme açısından işlevsel olabilir.
Türkiye'den henüz resmi bir yanıt gelmezken, Cumhurbaşkanlığı kaynakları Erdoğan'ın duruşunun değişmeyeceğini, Filistin davasına desteğin süreceğini vurguluyor. Önümüzdeki günlerde taraflar arasında yeni bir açıklama trafiğinin yaşanması bekleniyor.
