İsrail'de Ekim ayında yapılacak genel seçimler öncesinde siyasi atmosfer iyice kızışıyor. Başbakan Binyamin Netanyahu'nun partisi Likud'un koalisyon ortaklarıyla yaşadığı anlaşmazlıklar ve ardı ardına gelen olumsuz anket sonuçları, muhalefeti harekete geçirdi. Bu kapsamda, muhalefet liderlerinin ABD'nin eski Başkanı Donald Trump ile gizlice bir araya geldiği ve Netanyahu'ya karşı destek istediği iddia edildi. Görüşmede muhaliflerin Trump'tan tek bir şey istediği belirtiliyor: Netanyahu'ya olan desteğini çekmesi ve İsrail siyasetine doğrudan müdahale etmemesi.
Muhalefetin Trump ile Teması Ortaya Çıktı
İsrail basınında yer alan haberlere göre, muhalefet liderleri son haftalarda Trump'ın ekibiyle birden fazla kez görüştü. Bu görüşmelerin amacı, Netanyahu'nun ABD'deki en önemli siyasi müttefiki olarak bilinen Trump'ın, Ekim seçimleri öncesinde İsrail kamuoyunda Netanyahu lehine bir açıklama yapmasının önüne geçmek. Muhalifler, Trump'ın geçmişte Netanyahu'ya verdiği açık desteğin, seçmenler üzerinde etkili olduğunu düşünüyor. Bu nedenle, Trump'a iletilen mesajın "Netanyahu'nun yanında yer alma, seçimlere karışma" şeklinde olduğu öne sürülüyor.
Anketler Netanyahu'yu Zorluyor
Son kamuoyu yoklamaları, Netanyahu'nun liderliğindeki Likud Partisi'nin oy oranının düştüğünü, koalisyon ortaklarının ise desteğini kaybettiğini gösteriyor. İsrail Merkez Seçim Komitesi'nin verilerine göre, Likud'un oy oranı yüzde 25'lere kadar gerilerken, ana muhalefetteki Yesh Atid Partisi'nin oyları yüzde 30'lara yaklaşıyor. Bu tablo, Netanyahu'nun 12 yıllık iktidarını kaybetme riskini artırıyor. Muhalefet, Trump ile kurduğu teması olası bir seçim zaferinin habercisi olarak sunuyor.
Trump'ın Rolü ve İsrail Siyasetine Etkisi
Donald Trump, başkanlığı döneminde Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıması ve İran nükleer anlaşmasından çekilmesi gibi kararlarla Netanyahu hükümetine güçlü destek vermişti. Ancak Trump'ın 2020 seçimlerini kaybetmesi sonrası İsrail'deki siyasi dengeler değişti. Uzmanlar, Trump'ın hâlâ Amerikan Yahudi toplumu ve İsrail'deki sağcı seçmenler üzerinde etkili olduğunu belirtiyor. Muhalefetin bu nedenle Trump'ı etkisizleştirme çabası içinde olduğu yorumları yapılıyor.
Netanyahu'dan İlk Tepki
Başbakan Netanyahu, muhalefetin Trump ile kurduğu temaslara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak partisinin kapalı toplantılarında bu konunun ele alındığı ve Netanyahu'nun muhalefeti "dış güçlerle iş birliği yapmakla" suçladığı ifade ediliyor. Netanyahu'nun önümüzdeki günlerde konuya ilişkin daha sert bir çıkış yapması bekleniyor. Öte yandan, Trump'ın danışmanlarından bazıları, "Trump'ın İsrail'in iç siyasetine karışma niyetinde olmadığını" ancak "özel görüşmelerin" basına yansımasını doğru bulmadıklarını dile getirdi.
Seçim Dinamikleri
İsrail'de seçim takvimi hızla işliyor. Partiler, 26 Eylül'e kadar aday listelerini netleştirecek. Koalisyon görüşmeleri ve ittifak pazarlıkları ise yoğun biçimde sürüyor. Muhalefet cephesinde Yesh Atid lideri Yair Lapid ve eski Savunma Bakanı Benny Gantz'ın ortak hareket etme ihtimali, Netanyahu'yu zorlayan en önemli faktörlerden biri. Öte yandan, İsrail'de dini partilerin ve aşırı sağın Netanyahu'nun arkasında durması, seçimin kaderini belirleyecek gibi görünüyor.
Değerlendirme
Netanyahu'nun rakiplerinin Trump ile doğrudan temas kurması, İsrail siyasetinde ABD'nin hâlâ ne kadar merkezi bir konumda olduğunu gösteriyor. Muhalefetin Trump'a yalnızca "seçime karışma" çağrısı yapması, pragmatik bir hamle olarak yorumlanabilir. Ancak asıl mesele, İsrail'deki seçmenin uluslararası faktörlerden ne ölçüde etkilendiği. Son yıllarda ekonomik sorunlar ve güvenlik endişeleri öne çıkarken, dış destek arayışı seçim sathına girerken daha belirgin hale geliyor. Bu gelişmeler, İsrail'in iç siyasetinin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
