İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'na katılmak üzere gittiği ABD'nin New York kentinde, kendisine "savaş suçlusu" diyen New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani'yi tehdit etti. Netanyahu'nun sözcüsü aracılığıyla yapılan açıklamada, Mamdani'nin sözlerinin kabul edilemez olduğu ve sonuçlarına katlanacağı belirtildi. Olay, Netanyahu'nun BM kürsüsünde konuşma yapacağı günün hemen öncesinde yaşandı ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Tehdidin Arka Planı
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, geçtiğimiz günlerde katıldığı bir panelde Netanyahu'yu "savaş suçlusu" olarak nitelendirmiş ve Gazze'de işlenen suçlardan dolayı uluslararası mahkemelerde yargılanması gerektiğini söylemişti. Mamdani'nin bu açıklamaları, İsrail yanlısı grupların tepkisini çekerken, Netanyahu cephesinden sert bir yanıt geldi. İsrail Başbakanlık Ofisi'nden yapılan yazılı açıklamada, "Mamdani'nin iftiraları gerçeği yansıtmamaktadır. İsrail ordusu uluslararası hukuka uygun hareket etmektedir. Bu tür asılsız suçlamalar, terörü destekleyenlerin ekmeğine yağ sürmektedir" denildi. Açıklamada ayrıca Mamdani'nin "bedel ödeyeceği" ima edildi.
Mamdani'den Yanıt: 'Tehditler Beni Yıldırmaz'
Netanyahu'nun tehdidine karşılık New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda geri adım atmayacağını vurguladı. Mamdani, "Savaş suçlusu Netanyahu'nun tehditleri beni korkutmaz. New York, dünyanın dört bir yanından gelen göçmenlerin şehridir ve biz burada adaleti savunmaya devam edeceğiz. Gazze'de yaşananlar soykırımdır ve bunun hesabı sorulmalıdır" ifadelerini kullandı. Mamdani'nin bu çıkışı, özellikle genç seçmenler ve insan hakları savunucuları arasında geniş destek buldu.
Uluslararası Hukuk ve Savaş Suçları Tartışması
Netanyahu hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından yürütülen soruşturma kapsamında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar iddiasıyla yakalama kararı çıkarılmıştı. İsrail, UCM'nin yargı yetkisini tanımadığını açıklasa da, birçok ülke Netanyahu'nun yargılanması gerektiğini savunuyor. BM Genel Kurulu'nda yapılacak oylamalarda da İsrail aleyhine kararlar çıkması bekleniyor. Netanyahu'nun New York ziyareti sırasında, kendisine yönelik protestolar düzenlendi. Polis, göstericilere müdahale ederek onlarca kişiyi gözaltına aldı.
ABD İç Siyasetinde Yankılar
Olay, ABD iç siyasetinde de tartışma yarattı. New York Belediye Başkanı Mamdani'nin açıklamaları, Demokrat Parti içindeki farklı görüşleri ortaya koydu. Bazı Demokratlar Mamdani'ye destek verirken, bazıları ise İsrail ile ilişkilerin zarar görmemesi gerektiğini savundu. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, "İsrail'in güvenliği bizim için önceliklidir. Ancak müttefiklerimiz arasındaki anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğine inanıyoruz" denildi. Netanyahu'nun tehditleri, ABD-İsrail ilişkilerinde yeni bir gerilim hattı oluşturabilir.
Ekonomik Yansımalar
Ortadoğu'daki siyasi gerilim, küresel piyasaları da etkiliyor. Netanyahu'nun tehditleri sonrasında Brent petrol fiyatları yüzde 1'in üzerinde artış gösterdi. İsrail şekeli ise dolar karşısında değer kaybetti. New York borsasında savunma sanayi hisseleri yükselişe geçerken, teknoloji hisselerinde satış baskısı görüldü. Analistler, bölgede tansiyonun yükselmesinin enerji arz güvenliğini tehdit ettiğini ve küresel enflasyon üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğunu belirtiyor. Öte yandan, ABD'nin İsrail'e yapacağı olası ek askeri yardım paketi de piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.
Değerlendirme
Netanyahu'nun New York Belediye Başkanı'nı tehdit etmesi, İsrail'in uluslararası alanda artan yalnızlığının bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Savaş suçları iddialarıyla yargılanma riski taşıyan bir liderin, kendisine yönelik eleştirileri tehditle susturmaya çalışması, demokratik değerlerle bağdaşmıyor. Mamdani'nin kararlı duruşu ise yerel yönetimlerin dış politika alanında dahi ne kadar etkili olabileceğini gösteriyor. BM Genel Kurulu'ndaki gelişmeler, önümüzdeki günlerde İsrail'in izolasyonunu daha da derinleştirebilir. Uluslararası toplumun, savaş suçları konusunda iki yüzlü davranmak yerine evrensel hukuk kurallarını tutarlı bir şekilde uygulaması gerekiyor.
