Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) ve Interpol nezdinde yürütülen diplomatik girişimler, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu için kırmızı bülten talebini gündeme taşıdı. Soykırım, insanlığa karşı suçlar, eziyet, mala zarar verme, nitelikli yağma ve ulaşım araçlarının kasten imhası gibi ağır suçlamaları içeren dosya, Filistinli sivil toplum örgütleri ve uluslararası hukuk uzmanlarının ortak çalışmasıyla hazırlandı. Başvuru, Gazze'deki son çatışmalarda sivil kayıpların artması ve insani krizin derinleşmesi üzerine kamuoyunda geniş yankı buldu.
Suçlamaların Kapsamı ve Dayanakları
Hazırlanan dosyada, Netanyahu'nun 2014'ten itibaren Gazze ve Batı Şeria'da uygulanan politikaların mimarı olarak gösteriliyor. Özellikle 2023-2024 döneminde gerçekleştirilen hava saldırılarının, okul, hastane ve mülteci kamplarını hedef alarak 'soykırım' niteliği taşıdığı iddia ediliyor. Raporda, 20 binden fazla sivilin öldüğü, 50 binden fazlasının yaralandığı ve 1.9 milyon kişinin yerinden edildiği vurgulanıyor. Ayrıca, su kaynakları ve elektrik altyapısının bilinçli olarak tahrip edilmesi 'eziyet' ve 'mala zarar verme' başlıkları altında değerlendiriliyor. İsrail güçlerinin ambulans ve yardım konvoylarına yönelik saldırıları ise 'ulaşım araçlarının kasten imhası' olarak nitelendiriliyor.
Uluslararası Hukuk ve Diplomatik Süreç
UCM Başsavcısı Kerim Han'ın Filistin topraklarında işlenen savaş suçlarına ilişkin soruşturmayı derinleştirdiği biliniyor. Ancak İsrail'in UCM'yi tanımaması ve ABD'nin vetosu nedeniyle sürecin BM Güvenlik Konseyi'nde tıkanması, kırmızı bülten talebinin Interpol üzerinden yürütülmesi ihtimalini güçlendirdi. İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Uluslararası Af Örgütü gibi kuruluşlar, Netanyahu'nun seyahat özgürlüğünün kısıtlanması için üye ülkelere çağrıda bulundu. Bu kapsamda bazı Avrupa ülkelerinin, Netanyahu'nun olası ziyaretlerinde gözaltı riskini değerlendirdiği öne sürülüyor. Ancak hukuki sürecin uzun ve karmaşık olması, diplomatik krizlere yol açabileceği endişesini de beraberinde getiriyor.
Kırmızı bülten, Interpol'ün uluslararası tutuklama talebi olarak biliniyor. Ancak bu, doğrudan bir tutuklama kararı değil; üye ülkelerin adli makamlarınca değerlendirilen bir iade talebidir. Türkiye'nin de aralarında bulunduğu birçok ülke, Filistin davasına destek verdiğini açıklamıştı. Bu nedenle Netanyahu'nun bu ülkelere olası seyahatleri büyük risk taşıyor. Uzmanlar, sürecin uluslararası hukukun önemli bir testi olacağını belirtiyor.
Gelişmelerin ışığında, uluslararası toplumun insan hakları ihlallerine karşı duyarlılığının arttığını söylemek mümkün. Ancak kırmızı bülten talebinin pratikteki etkisi, büyük ölçüde ülkelerin siyasi iradesine bağlı. Türkiye'nin, Filistin halkının yanında durma konusundaki kararlılığını sürdürmesi bekleniyor.
