Nepal'in kuzeyinde, Çin sınırına yakın bölgede bir buzulun çökmesiyle tetiklenen yıkıcı seller, ülkeyi yasa boğdu. Felaketin üzerinden günler geçmesine rağmen, yetkililer 3 binden fazla kişinin hâlâ kayıp olduğunu bildiriyor. İlk resmi verilere göre can kaybı 200'ü aşarken, enkaz altında kalanlar ve çamur altında kaybolanlar için arama kurtarma çalışmaları aralıksız sürüyor. Himalaya bölgesinde meydana gelen bu afet, iklim değişikliğinin buzullar üzerindeki etkisini bir kez daha gözler önüne serdi.
Felaketin Boyutları ve Anında Müdahale
Başkent Katmandu'ya yaklaşık 150 kilometre kuzeyde, Mustang bölgesindeki Thasang yakınlarında meydana gelen sel, gece saatlerinde aniden bastırdı. Uyuyan pek çok kişi, gelen dev dalgalara karşı koyamadı. Nepal Ordusu, polis ve gönüllü ekipler, bölgede helikopterlerle havadan, teknelerle karadan arama kurtarma operasyonlarına devam ediyor. Ancak engebeli arazi, yıkılan köprüler ve kapanan yollar, ekiplerin bölgeye ulaşmasını güçleştiriyor. Yetkililer, kayıp sayısının artabileceği konusunda uyarıyor; çünkü birçok yerleşim birimiyle hâlâ iletişim kurulamıyor.
Buzul Çökmesi ve İklim Değişikliği Bağlantısı
Uzmanlar, bu felaketin doğrudan nedeninin, yüksek rakımlı buzullardaki ani erime olduğunu belirtiyor. Buzul gölünün setinin çökmesiyle milyonlarca metreküp su ve moloz, vadilere doğru hareket etti. Nepal'de son yıllarda artan sıcaklıkla birlikte buzul göllerinin hacmi büyüyor ve bu tür taşkın riski yükseliyor. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği raporları, Himalaya bölgesinin küresel ısınmadan ortalama dünya ortalamasının iki katı daha fazla etkilendiğini ortaya koyuyor. Bu durum, Nepal gibi gelişmekte olan ülkeler için yaşamsal tehdit oluşturuyor.
Uluslararası Yardım ve Dayanışma
Felaketin ardından Pakistan, Hindistan, Çin ve Türkiye başta olmak üzere birçok ülke taziye mesajı yayımlayarak yardım teklif etti. Nepal hükümeti, uluslararası yardım çağrısında bulundu. Birleşmiş Milletler ve Dünya Sağlık Örgütü, bölgeye acil tıbbi malzeme ve temiz su göndermek için harekete geçti. Arama kurtarma ekiplerine destek veren uluslararası kuruluşlar, afet sonrası oluşabilecek salgın hastalıklara karşı da uyarıyor. Nepal Kızılhaçı, binlerce kişinin evsiz kaldığını ve geçici barınma ihtiyacının her geçen saat arttığını açıkladı.
Yerel halk, devletin yanı sıra komşu ülkelerden gelen yardımların hızla bölgeye ulaşmasını bekliyor. Özellikle uzak köylerde yaşayanlar, helikopterlerle tahliye ediliyor. Nepal ordusu, felaket bölgesindeki kapalı yolları açmak için iş makineleriyle çalışırken, diğer yandan kayıp bildirimleri için merkezi bir hat kurdu. Ülke genelinde yas ilan edilirken, okullar ve kamu kurumları geçici süreyle kapatıldı.
Kayıp Sayısıyla İlgili Çelişkili Açıklamalar
İlk gün 3 bin kayıp olduğu açıklanmıştı, ancak bu sayı daha sonra güncellendi. Nepal İçişleri Bakanlığı, bazı kayıpların komşu bölgelere göç etmiş olabileceğini, ancak kesin sayının iletişim hatlarının kopması nedeniyle netleşemediğini bildirdi. Buna rağmen, arama kurtarma ekipleri kayıp olduğu düşünülen kişilere ulaşmak için yoğun çaba harcıyor. Bölgedeki hastaneler, yaralılarla dolu; bazıları ağır durumda. Nepal hükümeti, afetten etkilenen ailelere tazminat ödeneceğini açıkladı.
Uzman Görüşü ve Gelecek Tehlikeler
Kriket gibi ulusal yas sürecinin yaşandığı Nepal'de, bu felaket aynı zamanda ülkenin afet yönetimi kapasitesini sorgulattı. Uzmanlar, buzul göllerinin düzenli olarak izlenmesi ve erken uyarı sistemlerinin kurulması gerektiğini vurguluyor. Kathmandu Üniversitesi'nden Profesör Rinchin Shahi, "Himalaya'daki her buzul gölü potansiyel bir bombadır. İklim değişikliği hızlandıkça bu riskler daha da artacak. Uluslararası toplumun Nepal'e teknik ve mali destek vermesi şart" dedi. Ancak bu tür önlemlerin hayata geçirilmesi, gelişmekte olan ülkeler için maliyetli ve uzun vadeli bir süreç.
Bu felaket, sadece Nepal'in değil, tüm dünyanın iklim değişikliğiyle mücadelesindeki aciliyeti bir kez daha ortaya koyuyor. Buzulların erimesi, deniz seviyesinin yükselmesi ve aşırı hava olayları; gelişmiş ülkelerin karbon emisyonlarını azaltma taahhütlerini yerine getirmeleri gerektiğini hatırlatıyor. Nepal'de yaşananlar, belki de iklim mültecilerinin sayısının artacağı bir geleceğin erken bir uyarısı niteliğinde. Kayıp haberleri kesinleştikçe, ülkenin yas tutan yüzleri, dünyaya daha güçlü bir mesaj veriyor: İklim krizi sınır tanımıyor, önlemler artık ertelenemez.
