Ankara'da gerçekleştirilecek kritik NATO Zirvesi öncesinde ABD ile İspanya arasında “İran savaşı” ve “savunma bütçesi” konularında anlaşmazlık patlak verdi. İki ülke arasındaki gerilim, zirvenin gündemini etkileyebilecek boyutlara ulaştı. ABD, İran'a karşı daha sert bir tutum izlenmesini isterken, İspanya ise diplomasiye öncelik verilmesi gerektiğini savunuyor. Savunma bütçesi konusunda ise ABD, üye ülkelerin GSYİH'lerinin yüzde 2'sini savunmaya ayırmasında ısrar ederken, İspanya bu oranın esnetilmesini talep ediyor.
İran Politikasında Ayrışma
ABD yönetimi, son dönemde İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetlerine karşı askeri seçenekleri masada tutarken, İspanya Dışişleri Bakanlığı yayımladığı bildiride, “İran ile diyalog kanallarının açık tutulması gerektiğini” vurguladı. İspanya'nın bu tutumu, ABD'nin İran'a yönelik olası bir askeri harekâta destek vermeyeceği anlamına geliyor. NATO kaynaklarına göre, iki ülke arasındaki görüş ayrılığı zirvede sert tartışmalara yol açabilir.
Savunma Bütçesi Krizinin Perde Arkası
Diğer bir anlaşmazlık noktası ise savunma harcamaları. NATO'nun 2024 yılı hedefleri doğrultusunda üyelerden GSYİH'lerinin en az yüzde 2'sini savunmaya ayırması bekleniyor. ABD, bu taahhüdün yerine getirilmesi için baskı yaparken, İspanya şu anda yüzde 1.03 ile en düşük orana sahip ülkelerden biri. Madrid yönetimi, bütçe kısıtlamaları nedeniyle bu oranı artırmanın zor olduğunu belirtiyor. ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ise konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “NATO'nun güvenilirliği için tüm üyelerin adil yük paylaşımı yapması şart” dedi.
Zirvede Beklentiler
Ankara'daki zirvede bu iki temel konunun yanı sıra Ukrayna'daki savaş, terörle mücadele ve siber güvenlik gibi başlıklar da ele alınacak. Ancak ABD-İspanya gerginliği, ittifakın birlik mesajı vermesini gölgeleyebilir. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, tarafları diyaloga çağırırken, “Müttefikler arasında farklı görüşler olabilir, ancak birlikte çözüm bulmak için çalışmalıyız” ifadelerini kullandı.
Uzmanlara göre, bu kriz NATO'nun genişleme ve reform sürecinde karşılaştığı en önemli sınavlardan biri. İran'daki tansiyonun yüksek olduğu bir dönemde yaşanan bu ayrışma, ittifakın geleceğine yönelik soru işaretlerini artırıyor. Gözler şimdi Ankara'da yapılacak zirvede alınacak kararlarda.
