NATO liderleri, 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da düzenlenecek kritik zirve öncesinde savunma harcamaları konusunda yeniden karşı karşıya geldi. ABD Başkanı Donald Trump, ittifak içinde en büyük yükü Amerikalı vergi mükelleflerinin çektiğini savunurken, Almanya Başbakanı Friedrich Merz bu söyleme sert yanıt verdi. İki lider arasındaki bu gerginlik, zirvenin ana gündem maddelerinden biri haline gelmiş durumda.
Trump'ın Sözleri ve Almanya'nın Tepkisi
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz günlerde yaptığı bir açıklamada, NATO müttefiklerinin savunma harcamalarını artırması gerektiğini belirterek, "NATO'nun yükünü en fazla biz taşıyoruz" ifadelerini kullandı. Trump, Amerikan halkının bu adaletsiz yükü taşımaya devam edemeyeceğini vurguladı. Bu çıkış, Avrupa'da özellikle Almanya tarafından tepkiyle karşılandı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, yaptığı yazılı açıklamada, Almanya'nın savunma harcamalarını son yıllarda önemli ölçüde artırdığını ve NATO taahhütlerine bağlı olduğunu belirtti. Merz, "Almanya olarak üzerimize düşeni yapıyoruz. Ancak savunma harcamaları sadece bir güvenlik meselesi değil, aynı zamanda ittifak dayanışmasının da bir göstergesidir" dedi.
Ankara Zirvesi'nin Gündemi
7-8 Temmuz'da Ankara'da gerçekleştirilecek NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nde, savunma harcamalarının yanı sıra Rusya-Ukrayna savaşı, terörle mücadele ve enerji güvenliği gibi konuların ele alınması bekleniyor. Zirveye ev sahipliği yapacak olan Türkiye, ittifakın güney kanadında önemli bir rol oynuyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, özellikle terörle mücadele ve Doğu Akdeniz'deki gelişmeler konusunda müttefiklerden somut adımlar beklediği biliniyor. Zirve öncesinde yapılan açıklamalarda, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, müttefiklerin birliğine vurgu yaparken, savunma harcamaları konusunda ilerleme kaydedildiğini ancak daha fazla çaba gerektiğini söyledi.
Savunma Harcamalarında Son Durum
NATO'nun 2014 yılında yapılan Galler Zirvesi'nde, tüm müttefiklerin gayri safi yurt içi hasılasının (GSYİH) en az yüzde 2'sini savunmaya ayırması kararlaştırılmıştı. 2024 itibarıyla, bu hedefe ulaşan ülke sayısı 11'e yükseldi. Almanya, 2023 yılında GSYİH'sının yüzde 1,57'sini savunmaya harcarken, 2024'te bu oranı yüzde 2 seviyesine çıkarmayı planlıyor. ABD ise yüzde 3,5 ile en yüksek harcamayı yapan ülke konumunda. Ancak Trump yönetimi, Avrupalı müttefiklerin daha fazla katkı yapması gerektiğini savunuyor.
NATO zirvesi öncesinde yaşanan bu tartışma, ittifakın geleceği ve transatlantik ilişkiler açısından kritik bir öneme sahip. Analistler, Trump'ın sert söyleminin müttefikler arasında güven bunalımına yol açabileceği uyarısında bulunurken, Merz'in yanıtının Almanya'nın kararlılığını gösterdiğini belirtiyor. Ankara Zirvesi'nde bu konuda atılacak adımlar, NATO'nun uyum ve dayanışma kapasitesini test edecek. {İsimsiz bir NATO yetkilisi}, "Bu zirve, ittifakın ortak hedefler doğrultusunda hareket edebilme yeteneğini göstermesi açısından bir dönüm noktası olacak" değerlendirmesinde bulundu.
