Türk Atlantik Konseyi ve Hariciye Dış Politika ve Güvenlik Araştırmaları Merkezi iş birliğiyle düzenlenen "NATO Zirvesi Diyalogları" etkinliği kapsamında "Avrupa Savunmasının Temelini Oluşturmak: Avrupa Sütunu ve Müttefiklerin Yük Paylaşımının Geleceği" paneli gerçekleştirildi. Panelde, NATO müttefiklerinin savunma harcamaları, Avrupa'nın savunma kapasitesi ve transatlantik ilişkilerin geleceği ele alındı.
Yük paylaşımı tartışmaları
Panelde konuşan uzmanlar, NATO'nun yük paylaşımı konseptinin evrildiğini ve üye ülkelerin GSYİH'lerinin yüzde 2'sini savunmaya ayırma taahhüdünün yeterli olmadığını vurguladı. Özellikle Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırması gerektiği belirtilirken, ABD'nin Avrupa savunmasındaki rolü tartışıldı. Panelistler, Avrupa Sütunu'nun güçlendirilmesinin NATO'nun caydırıcılık kapasitesine katkı sağlayacağının altını çizdi.
Etkinlikte, NATO'nun 2022 Madrid Zirvesi'nde kabul edilen Stratejik Konsept'in ardından müttefiklerin savunma planlamasında yaşanan değişiklikler de masaya yatırıldı. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşının ardından Avrupa güvenlik mimarisinin yeniden şekillendiği ifade edildi. Uzmanlar, yük paylaşımının sadece mali boyutu olmadığını, aynı zamanda askeri yeteneklerin geliştirilmesi ve kriz yönetiminde ortak sorumluluk alınmasını da içerdiğini kaydetti.
Avrupa Sütunu ve NATO ilişkisi
Panelde, Avrupa Birliği'nin savunma girişimleri ile NATO arasındaki koordinasyonun önemi vurgulandı. AB'nin Kalıcı Yapısal İş Birliği (PESCO) ve Avrupa Savunma Fonu gibi mekanizmalarının NATO ile tamamlayıcı olması gerektiği belirtildi. Türkiye'nin NATO içindeki konumuna da değinilirken, ülkenin müttefikler arasında en büyük ordulara sahip olduğu ve yük paylaşımına önemli katkılar sunduğu hatırlatıldı.
Katılımcılar, Türkiye'nin savunma sanayiindeki yerli üretim hamlelerinin NATO'nun yeteneklerine olumlu yansıdığını, ancak bazı müttefiklerle yaşanan siyasi gerilimlerin iş birliğini zorlaştırdığını ifade etti. Panel sonunda, NATO'nun 2023 Vilnius Zirvesi'nde alınan kararların takip edilmesi gerektiği vurgulandı.
