Muğla'nın Milas ilçesinde yaklaşık 97 futbol sahası büyüklüğündeki orman ve tarım arazisinde kurulması planlanan Güneş Enerjisi Santrali (GES) projesi için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci tamamlandı. Proje kapsamında 1.743 dekarlık alana kurulacak santralin bölgedeki zeytinlikleri yok edeceği endişesi yaratırken, şirketin hazırladığı ÇED dosyasında alandaki zeytin ağaçlarına ilişkin herhangi bir bilgi yer almadı. Ancak tanıtım dosyasında kullanılan fotoğraflar, bölgede çok sayıda zeytin ağacı olduğunu ortaya koydu.
Proje detayları ve çevresel etkiler
Milas'ın Kısık ve Pınarcık mahalleleri sınırları içinde yer alan proje sahası, orman alanı ve zeytinliklerden oluşuyor. Enerji şirketi tarafından hazırlanan ÇED başvuru dosyasında, santralin kurulacağı arazinin “verimsiz orman alanı” olduğu belirtilirken, sahada herhangi bir zeytin ağacı varlığından söz edilmedi. Oysa dosyada yer alan fotoğraflar, arazide çok sayıda yaşlı zeytin ağacının bulunduğunu ve bu ağaçların kesileceğini gösteriyor. Bölge halkı, projenin zeytin üretimini olumsuz etkileyeceğini ve ekosisteme zarar vereceğini dile getiriyor. Zeytin ağaçlarının korunmasına yönelik yasal düzenlemeler bulunmasına rağmen, proje kapsamında bu ağaçların akıbetinin belirsiz olduğu ifade ediliyor.
ÇED süreci ve hukuki boyut
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen ÇED süreci, projenin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi amacıyla başlatıldı. Dosyada zeytin ağaçlarına dair bilgi bulunmaması, çevre örgütleri ve yerel halk tarafından eleştirildi. Konuyla ilgili olarak Milas Ziraat Odası ve bazı sivil toplum kuruluşları, projenin durdurulması için hukuki girişimlerde bulunmayı planladıklarını açıkladı. Uzmanlar, Türkiye'de zeytin ağaçlarının korunmasına ilişkin 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun'a dikkat çekerek, zeytinlik alanlarda enerji yatırımlarına izin verilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Öte yandan, projenin bölge ekonomisine katkı sağlayacağı ve yenilenebilir enerji hedeflerine ulaşılmasına yardımcı olacağı gerekçesiyle savunulduğu ifade ediliyor. Ancak çevreciler, zeytinliklerin yok edilmesinin uzun vadede ekoloji ve tarımsal üretim açısından telafisi mümkün olmayan kayıplara yol açacağını belirtiyor.
Projenin hayata geçirilmesi durumunda, bölgedeki zeytin ağaçlarının önemli bir kısmının kesileceği tahmin ediliyor. Bakanlık tarafından onaylanan ÇED raporu, projenin çevresel etkilerinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu savunsa da, raporun hazırlanma sürecinde yaşanan eksiklikler tartışmaları beraberinde getirdi.
Muğla Milas'taki bu GES projesi, yenilenebilir enerji yatırımları ile doğal alanların korunması arasındaki dengeyi bir kez daha gündeme taşıdı. Türkiye'de son yıllarda hızla artan güneş enerjisi yatırımları, orman ve tarım arazilerinin dönüşümüne neden olurken, bu tür projelerde şeffaflık ve çevresel etki değerlendirmelerinin titizlikle yapılması gerektiği ortaya çıkıyor. Yerel halkın ve çevre örgütlerinin itirazları sürerken, projenin ilerleyen süreci, hukuki ve idari boyutlarıyla yakından takip edilecek.
