Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'in Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile New York'ta gerçekleştirdiği görüşme ve birlikte verdiği samimi pozlar, Yunanistan'da geniş yankı uyandırdı. Muhalefet partileri ve sivil toplum kuruluşları, Filistin'deki saldırıları soykırım olarak nitelendirerek Miçotakis'e yönelik eleştirilerini sertleştirdi.
Muhalefetten sert açıklamalar
Ana muhalefet partisi SYRIZA'nın lideri Stefanos Kasselakis, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Yunanistan için bundan daha büyük bir utanç olamaz" ifadelerini kullandı. Kasselakis, hükümeti Filistin halkına yönelik katliama ortak olmakla suçladı.
PASOK lideri Nikos Androulakis ise yaptığı yazılı açıklamada, Miçotakis'in Netanyahu ile tokalaşmasının ve gülümsemesinin kabul edilemez olduğunu belirterek, "Başbakan, uluslararası kamuoyunun soykırımcı olarak gördüğü bir liderle poz vermek yerine, uluslararası hukukun yanında durmalıydı" dedi.
Yunanistan Komünist Partisi (KKE) Merkez Komitesi de bir bildiri yayınlayarak, görüşmeyi "emperyalist işbirliğinin yeni bir kanıtı" olarak değerlendirdi ve halkı protesto gösterilerine davet etti.
Görüşmenin detayları ve hükümetin savunması
Miçotakis ve Netanyahu, 27 Eylül 2024 tarihinde New York'ta BM Genel Kurulu marjında bir araya geldi. Görüşmede ikili ilişkiler, bölgesel gelişmeler ve savunma işbirliği konularının ele alındığı öğrenildi. Görüşme sonrası iki liderin samimi bir şekilde el sıkışarak fotoğraf vermesi, Yunanistan'da tepkilerin odağına yerleşti.
Hükümet kaynakları, görüşmenin rutin bir diplomatik temas olduğunu ve Yunanistan'ın ulusal çıkarları doğrultusunda gerçekleştirildiğini savundu. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, "Türkiye ile yaşanan gerilimde İsrail ile stratejik ortaklık önem taşıyor" denildi. Ancak bu açıklama, muhalefetin tepkisini dindirmedi.
Sivil toplumdan protestolar
Atina, Selanik ve diğer kentlerde toplanan yüzlerce kişi, Filistin'e destek gösterileri düzenledi. Göstericiler, Miçotakis hükümetini soykırıma ortak olmakla suçlayarak istifa çağrısı yaptı. Başkent Atina'daki Sintagma Meydanı'nda toplanan kalabalık, "Katil Netanyahu, Yunanistan'da istenmiyorsun" sloganları attı.
Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi kuruluşlar da görüşmeyi kınayan açıklamalar yaptı. Açıklamalarda, Yunanistan'ın Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Netanyahu hakkındaki tutuklama kararına saygı göstermesi gerektiği vurgulandı.
Ekonomik yansımalar ve jeopolitik denge
Görüşmenin ekonomik boyutu da tartışma konusu. Yunanistan, son yıllarda İsrail ile enerji ve savunma alanında önemli anlaşmalar imzaladı. Doğu Akdeniz'de doğal gaz arama faaliyetleri ve EastMed boru hattı projesi, iki ülke arasındaki işbirliğinin temelini oluşturuyor. Ancak Filistin yanlısı kamuoyu, bu işbirliğinin ülke çıkarlarına hizmet etmediğini savunuyor.
Öte yandan, Yunanistan'ın Türkiye ile olan rekabeti, Atina'nın İsrail ile yakınlaşmasını hızlandıran faktörlerden biri. Miçotakis hükümeti, Doğu Akdeniz'de denge politikası izlerken, Netanyahu ile görüşmenin bu stratejinin bir parçası olduğunu belirtiyor. Ancak muhalefet, bu politikayı "ahlaki çöküş" olarak nitelendiriyor.
Bağlam: Yunanistan'ın Filistin politikası
Yunanistan geleneksel olarak Filistin davasına mesafeli yaklaşan bir ülke olsa da, son yıllarda İsrail ile ilişkilerini derinleştirdi. 2010'lu yıllarda başlayan savunma işbirliği, 2020'lerde enerji projeleriyle taçlandı. Ancak 7 Ekim 2023'ten bu yana İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları, Yunanistan'da kamuoyunun Filistin'e sempatisini artırdı.
Miçotakis hükümeti, ateşkes çağrıları yapmakla birlikte İsrail'e yönelik yaptırım konusunda isteksiz davranıyor. Muhalefet, bu tutumun ülkenin uluslararası itibarını zedelediğini savunuyor. Son görüşme, bu tartışmayı yeniden alevlendirmiş durumda.
Netanyahu'nun BM ziyareti ve uluslararası tepkiler
Netanyahu, BM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada İsrail'in saldırılarını savundu ve eleştirilere sert yanıt verdi. Konuşma sırasında birçok ülkenin temsilcisi salonu terk etti. Miçotakis'in Netanyahu ile görüşmesi, bu gerilimli atmosferde gerçekleşti.
Avrupa Birliği içinde de benzer görüşmeler yaşanırken, Yunanistan'daki tepkilerin dozu dikkat çekiyor. Kamuoyu araştırmaları, Yunan halkının büyük çoğunluğunun Filistin'e destek verdiğini gösteriyor. Bu durum, hükümetin dış politikasını iç kamuoyuna açıklamakta zorlanmasına neden oluyor.
Miçotakis'in önümüzdeki günlerde konuya ilişkin bir açıklama yapması bekleniyor. Ancak muhalefetin baskısı ve sokak protestoları, hükümetin üzerindeki baskıyı artırıyor.
