Memur ve memur emeklilerinin ocak ayında alacağı zam oranı, Orta Vadeli Program'da (OVP) yer alan enflasyon tahminleriyle netleşmeye başladı. OVP'de 2024 yılı için öngörülen yüzde 28,4'lük enflasyon oranı, memur maaşlarına yüzde 5'lik toplu sözleşme zammının üzerine yüzde 1,91 enflasyon farkı eklenmesi anlamına geliyor. Böylece ocak ayında memur ve memur emeklisinin maaş artışı yüzde 7'ye yaklaşıyor. En düşük memur maaşı 75.140 TL'ye, en düşük memur emekli aylığı ise 33.734 TL'ye yükselecek.
OVP'deki Enflasyon Tahmini Zam Oranını Belirledi
Hükümetin üç yıllık ekonomi yol haritası olan OVP'de, 2024 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 28,4 olarak açıklandı. Toplu sözleşme gereği memurlara 2024'ün ilk altı ayında yüzde 5, ikinci altı ayında yüzde 5 zam yapılacak. Ancak enflasyonun bu oranın üzerinde çıkması durumunda aradaki fark memura enflasyon farkı olarak yansıtılıyor. OVP'ye göre yılın ikinci yarısında enflasyon yüzde 28,4'ü bulacak. Temmuz-aralık döneminde enflasyonun yüzde 13,5 civarında gerçekleşmesi bekleniyor. Temmuz ayında memur maaşlarına yüzde 5 zam yapılmıştı. Yıl sonunda enflasyon yüzde 28,4 olursa, temmuz-aralık enflasyonu yüzde 13,5 olacak. Bu durumda memurun alacağı enflasyon farkı yüzde 13,5 - yüzde 5 = yüzde 8,5 olacak. Ancak ocak ayında yapılacak zam, sadece enflasyon farkından oluşmuyor; aynı zamanda 2025 için toplu sözleşmeden gelen yüzde 5 zam da eklenecek. Böylece ocak zammı yüzde 5 + yüzde 8,5 = yüzde 13,5 değil, daha düşük bir oran olan yüzde 7 civarında hesaplanıyor. Kulislerde konuşulan hesaplamaya göre, enflasyon farkı yüzde 1,91 olacak ve yüzde 5'lik zamla birlikte toplam artış yüzde 7'yi bulacak.
En Düşük Memur Maaşı 75 Bin TL'yi Aşacak
Mevcut durumda en düşük memur maaşı (hizmetli, şoför, bekçi gibi unvanlar) 70.000 TL civarında. Ocak zammıyla birlikte bu tutar 75.140 TL'ye çıkacak. En düşük memur emekli aylığı ise 31.500 TL'den 33.734 TL'ye yükselecek. Öğretmen, polis, hemşire gibi kariyer mesleklerinde maaşlar daha yüksek olacak. Örneğin, 1/4 dereceli bir öğretmenin maaşı 85.000 TL'den 91.000 TL'ye, bir polis memurunun maaşı 90.000 TL'den 96.300 TL'ye çıkacak. Memur emeklileri de aynı oranda zam alacak. En düşük emekli aylığı 33.734 TL'ye yükselirken, ortalama memur emekli aylığı 50.000 TL'yi aşacak.
Zam Oranı Kesinleşmedi: Enflasyon Verileri Bekleniyor
Ocak zammı, aralık ayı enflasyon verilerinin açıklanmasıyla kesinleşecek. TÜİK, aralık ayı enflasyonunu 3 Ocak 2024'te açıklayacak. OVP'deki yüzde 28,4 tahmini, hükümetin enflasyonla mücadelede kararlı olduğunu gösteriyor. Ancak piyasa katılımcıları ve ekonomistler, enflasyonun yüzde 30'u aşabileceğini öngörüyor. Eğer enflasyon daha yüksek çıkarsa, memurun alacağı enflasyon farkı da artacak ve ocak zammı yüzde 7'nin üzerine çıkabilecek. Öte yandan, memur ve emekli maaşlarına yapılan zamlar, enflasyonu daha da yükseltebilir. Ekonomistler, ücret artışlarının talep enflasyonunu körükleyebileceği uyarısında bulunuyor. Hükümet ise enflasyonla mücadelede para ve maliye politikalarının sıkılaştırılacağını, ücret artışlarının enflasyonu azdırmayacak şekilde ayarlanacağını belirtiyor.
Memur ve Emekli Zamları Nasıl Hesaplanıyor?
Memur maaş zamları, toplu sözleşme ve enflasyon farkı olmak üzere iki bileşenden oluşuyor. Toplu sözleşme, her iki yılda bir yapılan görüşmelerle belirleniyor. 2024-2025 dönemi için 2024'ün ilk yarısında yüzde 5, ikinci yarısında yüzde 5; 2025'in ilk yarısında yüzde 5, ikinci yarısında yüzde 5 zam öngörülüyor. Enflasyon farkı ise, gerçekleşen enflasyonun toplu sözleşme zammını aşması halinde devreye giriyor. Örneğin, temmuz-aralık döneminde enflasyon yüzde 13,5 olursa ve toplu sözleşme zammı yüzde 5 ise, aradaki yüzde 8,5'lik fark memura enflasyon farkı olarak yansıtılıyor. Ancak bu fark, bir sonraki toplu sözleşme zammına ekleniyor. Ocak ayında hem enflasyon farkı hem de yeni toplu sözleşme zammı (yüzde 5) birlikte veriliyor. Bu nedenle ocak zammı, enflasyon farkından daha düşük görünebiliyor. Memur emeklileri de aynı sisteme tabi. Emekli aylıkları, memur maaş katsayılarındaki artışa göre hesaplanıyor.
Sonuç: Zam Oranı Enflasyona Bağlı
Memur ve memur emeklileri, ocak ayında yüzde 7 civarında bir zam alacak gibi görünüyor. Ancak kesin oran, aralık ayı enflasyon verisiyle netleşecek. Enflasyonun OVP tahmininin üzerinde çıkması halinde zam oranı artabilir. Memurlar, alım gücünün korunması için enflasyon farkının tam yansıtılmasını ve refah payı verilmesini talep ediyor. Hükümet ise enflasyonla mücadele kapsamında dengeli bir ücret politikası izleyeceğini açıkladı. Önümüzdeki günlerde aralık enflasyonu ve zam oranı kamuoyuyla paylaşılacak.
