Türkiye'de meme kanseri taraması yaptıran kadınların oranı hâlâ yüzde 37 civarında. Erken tanının önemine dikkat çeken Dr. Derya Selamoğlu, “Erken tanı hastalarda sağ kalım oranı yüzde 90. Bu nedenle hiçbir şikayet olmasa bile düzenli taramalar ihmal edilmemeli” dedi. Kadınların büyük bölümü, herhangi bir belirti olmadığı için taramayı erteleyebiliyor; oysa meme kanserinde erken evrede yakalanan tümörlerin tedavi başarısı çok daha yüksek.
Tarama Oranı Düşük, Farkındalık Yetersiz
Türkiye'de meme kanseri taraması yaptıran kadınların oranı yüzde 37 seviyesinde. Bu oran, gelişmiş ülkelerdeki tarama programlarına kıyasla oldukça geride. Uzmanlar, tarama oranının düşük olmasının nedenleri arasında bilgi eksikliği, korku, ulaşım zorlukları ve “bende bir şey yok” düşüncesinin yattığını belirtiyor. Dr. Derya Selamoğlu, erken tanı konulan hastalarda sağ kalım oranının yüzde 90'a ulaştığını hatırlatarak, “Hiçbir şikayet olmasa bile düzenli taramalar ihmal edilmemeli” ifadelerini kullandı.
Erken Tanı Hayat Kurtarıyor
Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser türleri arasında yer alıyor. Ancak erken evrede tespit edildiğinde tedavi seçenekleri genişliyor ve hastalığın seyri daha olumlu olabiliyor. Dr. Selamoğlu, “Erken tanı hastalarda sağ kalım oranı yüzde 90. Bu nedenle hiçbir şikayet olmasa bile düzenli taramalar ihmal edilmemeli” diyerek taramanın önemini vurguladı. Meme kanserinde tarama yöntemleri arasında mamografi, klinik meme muayenesi ve kendi kendine meme muayenesi yer alıyor. Özellikle 40 yaş ve üzeri kadınların düzenli olarak mamografi çektirmesi öneriliyor.
Hangi Yaşta ve Ne Sıklıkla?
Genel önerilere göre, ortalama risk grubundaki kadınların 40 yaşından itibaren her 1-2 yılda bir mamografi yaptırması gerekiyor. Ailesinde meme kanseri öyküsü bulunanlar gibi yüksek riskli gruplarda ise taramaya daha erken başlanması ve daha sık aralıklarla yapılması öneriliyor. Ancak Türkiye'de tarama oranlarının düşük olması, birçok kadının bu fırsattan yararlanamadığını gösteriyor.
Tarama Programları ve Erişim
Sağlık Bakanlığı'nın yürüttüğü Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM) aracılığıyla ücretsiz tarama hizmetleri sunuluyor. Aile sağlığı merkezlerinde de tarama yönlendirmeleri yapılabiliyor. Buna rağmen yüzde 37'lik tarama oranı, toplumun önemli bir kesiminin bu hizmetlere ulaşamadığını veya bilgi sahibi olmadığını ortaya koyuyor. Uzmanlar, medya kampanyaları ve yerel farkındalık çalışmalarıyla bu oranın artırılabileceğini belirtiyor.
Şikayet Olmadan da Tarama Şart
Meme kanseri başlangıçta genellikle belirti vermeyebiliyor. Bu nedenle birçok kadın, ancak elle hissedilebilen bir kitle fark ettiğinde doktora başvuruyor. Oysa mamografi gibi görüntüleme yöntemleri, henüz ele gelmeyen küçük tümörleri saptayabiliyor. Dr. Selamoğlu'nun uyarısı da tam bu noktaya işaret ediyor: Herhangi bir şikayet olmasa dahi düzenli tarama yaptırmak, erken tanı şansını artırıyor.
Toplumsal Farkındalık Artırılmalı
Meme kanseri taraması konusunda toplumsal farkındalığın artırılması için eğitim programları, kamu spotları ve sağlık kuruluşlarının bilgilendirme çalışmaları büyük önem taşıyor. Kadınların kendi sağlıkları konusunda bilinçlenmesi, tarama oranlarını yükseltebilir. Ayrıca sağlık sisteminin tarama hizmetlerine erişimi kolaylaştırması, randevu süreçlerinin basitleştirilmesi ve hatırlatma sistemlerinin kurulması da öneriler arasında.
Meme kanseri taraması, kişinin kendi bedenini tanıması ve düzenli kontrolleri aksatmamasıyla mümkün. Uzmanlar, “Şikayetim yok” diyerek taramayı erteleyen kadınların bu tutumunun risk oluşturduğunu belirtiyor. Sağlık otoritelerinin tarama oranlarını artırmak için daha fazla çaba harcaması ve kadınların bilinçlendirilmesi gerekiyor.
Meme kanserinde erken tanı, tedavi başarısını doğrudan etkiliyor. Tarama oranlarının yüzde 37'de kalması, önlenebilir ölümlerin devam ettiği anlamına geliyor. Bu nedenle hem bireysel hem de toplumsal düzeyde atılacak adımlar, gelecekte birçok kadının hayatını kurtarabilir. Dr. Derya Selamoğlu'nun çağrısı, tüm kadınlara yönelik bir hatırlatma niteliğinde: Şikayetiniz olmasa bile mamografi yaptırmayı ihmal etmeyin.
