Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasındaki deniz alanında güvenliği güçlendirmek amacıyla hayata geçirilen Doğu Akdeniz Gemi Trafik Sistemi'nin (GTS) Mavi Vatan'daki egemenlik haklarını pekiştireceğini açıkladı. Bakan Uraloğlu, sistemin deniz trafiğini izleme, gemi hareketlerini takip etme ve olası tehditleri erken tespit etme kapasitesini artıracağını belirtti.
Sistemin Kapsamı ve Teknik Detaylar
Doğu Akdeniz Gemi Trafik Sistemi, kıyı radar istasyonları, otomatik tanımlama sistemi (AIS) alıcıları ve uydu bağlantılarıyla donatılacak. Projenin, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarında 7/24 kesintisiz izleme sağlaması öngörülüyor. Sistem, sadece askeri değil, aynı zamanda ticari gemilerin rotalarını optimize ederek yakıt tasarrufu ve çevre kirliliğinin önlenmesine de katkı sunacak. İlk aşamada Mersin ile KKTC'nin Gazimağusa limanı arasındaki hat üzerinde konuşlandırılacak sensörler sayesinde, bölgede artan gemi trafiğinin anlık olarak kontrol altına alınması hedefleniyor.
Stratejik Önemi
Türkiye, son yıllarda Mavi Vatan doktrini çerçevesinde deniz yetki alanlarını genişletme ve Ege ile Akdeniz'deki haklarını koruma adımları atıyor. Doğu Akdeniz'deki hidrokarbon kaynakları ve enerji hatları, bölgeyi jeopolitik açıdan kritik hale getiriyor. Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin tek taraflı girişimlerine karşılık olarak geliştirilen sistem, aynı zamanda Libya ile yapılan deniz yetki alanı anlaşmasının da uygulanmasını kolaylaştıracak. Bakan Uraloğlu, sistemin Türkiye'nin uluslararası hukuktan kaynaklanan haklarını kullanmasında önemli bir araç olacağını vurguladı.
Proje kapsamında, Mersin, Taşucu ve Gazimağusa'da kontrol merkezleri kurulacak. Bu merkezlerde görev yapacak personelin eğitimi için ise Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile KKTC Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı arasında işbirliği protokolü imzalandı. Sistem sayesinde deniz kazalarının azaltılması, kaçak göçün önlenmesi ve korsanlığa karşı mücadelede etkinlik sağlanması amaçlanıyor.
Uzmanlar, Doğu Akdeniz'deki gemi trafiğinin yüzde 80'inin Türkiye kıyılarına yakın geçtiğine dikkat çekiyor. Yeni sistem, bu yoğun trafiği yöneterek olası çarpışma risklerini minimize edecek ve arama kurtarma operasyonlarına hızlı müdahale imkanı verecek. Ayrıca, sistemin verileri Türk Deniz Kuvvetleri ile paylaşılacak ve böylece deniz sınır güvenliği güçlendirilecek.
Doğu Akdeniz Gemi Trafik Sistemi'nin 2024 yılı içinde tam kapasiteyle devreye alınması planlanıyor. Projenin toplam maliyetinin 150 milyon TL olacağı bildirilirken, ilk etabın 2023 sonunda tamamlanması hedefleniyor. Bakan Uraloğlu, sistemin sadece Türkiye'nin değil, bölgedeki dost ve müttefik ülkelerin de deniz güvenliğine katkı sağlayacağını belirtti.
Türkiye'nin Mavi Vatan'daki varlığını güçlendiren bu sistem, uluslararası arenada ülkenin deniz politikalarının uygulanabilirliğini artıracak. Ege'de yaşanan kıta sahanlığı ihtilafları ve Doğu Akdeniz'deki enerji tartışmaları göz önüne alındığında, gemi trafiğinin kontrol altına alınması, Türkiye'ye müzakere masasında önemli bir koz kazandırabilir. Bununla birlikte, sistemin başarısının sadece teknik altyapıya değil, aynı zamanda uluslararası işbirliğine ve deniz hukukunun etkin kullanımına bağlı olduğu ifade ediliyor.
