Türkiye'de mali suçlarla mücadele kapsamında Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanlığı tarafından hazırlanan yeni eylem planıyla kara para aklama ve terörün finansmanı suçlarına karşı çember daraltılıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren MASAK, suç gelirlerinin izini sürmek ve finansal sistemi korumak için kapsamlı bir strateji geliştirdi. Yeni plan, uluslararası standartlarla uyumlu olarak risk bazlı denetimleri ve bilgi paylaşım mekanizmalarını güçlendirmeyi hedefliyor.
Eylem planının kapsamı ve hedefleri
Yeni eylem planı, kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadelede etkinliği artırmak için beş ana bileşenden oluşuyor. Bunlar arasında finansal kuruluşların yükümlülüklerinin artırılması, şüpheli işlem bildirimlerinin daha hızlı değerlendirilmesi, yeni nesil teknolojilerin kullanımı ve uluslararası iş birliğinin geliştirilmesi yer alıyor. MASAK, özellikle yüksek riskli sektörler olarak belirlenen kripto varlık hizmet sağlayıcıları, döviz büroları ve gayrimenkul sektörüne odaklanacak. Ayrıca, nakit işlem limitlerinin düşürülmesi ve dijital takip sistemlerinin yaygınlaştırılması da planda öne çıkan adımlar arasında.
Eylem planının bir diğer önemli ayağı ise kamuoyu farkındalığının artırılması. MASAK, vatandaşları kara para aklama ve terör finansmanı konularında bilinçlendirmek için eğitim programları ve bilgilendirme kampanyaları düzenlemeyi planlıyor. Bu kapsamda, sahte ticaret faturaları, kara borsa döviz işlemleri ve hayır kurumları adı altında yapılan usulsüzlüklere karşı dikkatli olunması çağrısında bulunuluyor.
Mevcut durum ve uluslararası uyum süreci
Türkiye, Mali Eylem Görev Gücü (FATF) tarafından 2021 yılında gri listeye alınmıştı. Bu liste, kara para aklama ve terör finansmanıyla mücadelede yetersiz olduğu değerlendirilen ülkeleri kapsıyor. Yeni eylem planı, Türkiye'nin gri listeden çıkması için atılan adımlardan biri olarak görülüyor. MASAK, FATF'nin 40 tavsiyesine uyum sağlamak ve denetim mekanizmalarını güçlendirmek için çalışmalarını hızlandırdı. Geçtiğimiz yıl yapılan değerlendirmede Türkiye'nin teknik uyum açısından ilerleme kaydettiği ancak uygulamada daha fazla adım atması gerektiği vurgulanmıştı.
MASAK verilerine göre, 2023 yılında şüpheli işlem bildirim sayısı bir önceki yıla göre yüzde 15 artarak 150 bine yaklaştı. Aynı dönemde el konulan mal varlığı değeri ise 3 milyar TL'yi aştı. Bu rakamlar, mücadelede önemli bir ivme yakalandığını ancak hala yapılacak çok iş olduğunu gösteriyor. Yeni eylem planıyla 2025 yılına kadar şüpheli işlem bildirimlerinin 200 bine çıkarılması ve el konulan mal varlığı değerinin en az iki katına çıkarılması hedefleniyor.
Uzmanlar, kara para aklama ve terör finansmanıyla mücadelenin ekonomik istikrar ve güvenlik açısından hayati olduğunu vurguluyor. Türkiye'nin bu alanda attığı adımlar, uluslararası yatırımcı güvenini artırma ve finansal sistemin şeffaflığını sağlama yönünde kritik öneme sahip. Yeni eylem planının başarısı, sadece MASAK'ın değil, tüm kamu kurumları ve özel sektörün koordineli çalışmasına bağlı.
