İstanbul Maltepe'de 7 katlı bir binanın çökmesiyle ilgili hazırlanan ön bilirkişi raporu, dikkat çeken bir ihmali ortaya koydu. Rapora göre, binada ruhsata aykırı olarak sonradan inşa edilen 4 kat için yıkım kararı alınmış, ancak bu karar uygulanmamış. Olay, kentsel dönüşüm ve yapı denetimi tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
Yıkım Kararı Neden Uygulanmadı?
Ön bilirkişi raporuna göre, söz konusu binada kaçak olarak yapılan 4 katın tespiti üzerine ilgili idare tarafından yıkım kararı alınmıştı. Ancak bu kararın uygulanmadığı, binanın çökmesiyle birlikte ortaya çıktı. Rapor, yıkım kararının neden hayata geçirilmediğine dair soru işaretlerini de beraberinde getirdi. Uzmanlar, kaçak yapılaşmanın denetimindeki aksaklıkların altını çiziyor.
Maltepe Belediyesi yetkilileri, konuya ilişkin incelemelerin sürdüğünü belirtirken, yıkım kararının uygulanmamasının idari ve hukuki süreçlerden kaynaklanmış olabileceği ifade ediliyor. Ancak kesin nedenin yargı süreci sonunda netleşeceği vurgulanıyor.
Olayın Arka Planı ve Kentsel Dönüşüm
Maltepe'de çöken bina, 1999 depremi sonrası yapılan düzenlemelere rağmen risk taşıyan yapı stokunun bir parçasıydı. Türkiye'de kaçak kat ilavesi, özellikle büyükşehirlerde yaygın bir sorun olarak biliniyor. Bu tür yapılar, deprem güvenliğini tehlikeye atmanın yanı sıra can ve mal kaybı riskini artırıyor.
Uzmanlar, yıkım kararlarının etkin uygulanması için yerel yönetimlere daha fazla yetki ve kaynak sağlanması gerektiğini savunuyor. Ayrıca, vatandaşların kaçak yapılaşma konusunda bilinçlendirilmesi ve denetimlerin sıklaştırılması öneriliyor.
Bu olay, 2019'da yürürlüğe giren İmar Barışı düzenlemesinin uzun vadeli etkilerini de sorgulatıyor. Düzenleme, kaçak yapıların kayıt altına alınmasını sağlarken, bazı yapıların yıkımını ertelemişti. Ancak bu tür yapıların güvenliği konusunda belirsizlikler devam ediyor.
Sonuç ve Değerlendirme
Maltepe'deki çökme, yapı denetiminin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha gösterdi. Yıkım kararlarının uygulanmaması, benzer felaketlerin habercisi olabilir. Yetkililerin, kaçak yapılaşmayla mücadelede daha kararlı adımlar atması ve mevcut yasaların etkin uygulanması gerekiyor. Aksi halde, can kaybıyla sonuçlanan olayların artması kaçınılmaz görünüyor.
