Balıkesir’in İvrindi ilçesinde Madra Dağı eteklerinde faaliyet gösteren altın madeninin kapasitesi iki katına çıkarılıyor. Nurol Holding bünyesindeki TÜMAD firmasına ait sahada, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın onay verdiği yeni proje kapsamında 452 hektarlık orman ve tarım arazisi madenciliğe açılacak. Proje kapsamında 66 bin 410 ağacın kesilmesi planlanıyor. Bölge halkı ve çevre örgütleri, siyanürle altın aranmasına tepki gösterirken, sürecin hukuki boyutu da tartışma yaratıyor.
Kapasite artışı ve çevresel etki
Mevcut maden sahasında yılda 1.5 milyon ton cevher işlenirken, yeni projeyle bu rakamın 3 milyon tona çıkarılması hedefleniyor. Genişleme alanı için 452 hektarlık orman ve tarım arazisi tahsis edildi. Bu alanın 292 hektarı ormanlık alan, 160 hektarı ise tarım arazisi niteliği taşıyor. Kesilecek ağaç sayısı 66 bin 410 olarak açıklanırken, bunların büyük bölümünün kızılçam ve meşe türlerinden oluştuğu belirtiliyor. Projenin çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) raporunda, hava kalitesi, su kaynakları ve biyolojik çeşitlilik üzerindeki olası olumsuz etkiler detaylandırılıyor. Ancak uzmanlar, özellikle siyanürlü liç yöntemiyle altın üretiminin yer altı sularını kirletme riskine dikkat çekiyor.
Tepkiler ve hukuki süreç
Madra Dağı’nda daha önce de benzer projelere karşı çevre örgütleri ve yöre halkı eylemler düzenlemişti. Bölgedeki zeytinlikler ve arıcılık faaliyetleri, siyanür sızıntısı riskiyle karşı karşıya olduğu gerekçesiyle endişe yaratıyor. Balıkesir Barosu Çevre Komisyonu, projenin iptali için dava açmaya hazırlandıklarını duyurdu. Ayrıca, Türkiye’de orman arazilerinin madencilik faaliyetlerine açılmasına ilişkin yasal düzenlemeler sık sık eleştiriliyor. Orman Kanunu’nun ilgili maddeleri, ‘madencilik faaliyetleri için orman arazilerinin tahsisine izin veriyor’ ancak bu durum çevreciler tarafından ‘orman katliamına yol açıyor’ söylemleriyle protesto ediliyor.
Altın madenciliği ve siyanür tartışması
Altın madenciliğinde siyanür kullanımı, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de tartışma konusu. Siyanür, altını cevherden ayırmak için kullanılan etkili bir kimyasal olmasına rağmen, çevreye sızması durumunda canlı yaşamı üzerinde yıkıcı etkiler yaratabiliyor. Türkiye’de 2010 yılında Bergama Ovacık Altın Madeni’nde yaşanan siyanür sızıntısı, benzer projelerin risklerini hatırlatıyor. Uzmanlar, modern teknolojilerle alınan önlemlerin yeterli olmadığını, denetim mekanizmalarının zayıf kaldığını vurguluyor. Madra Dağı’ndaki projenin de bu riski taşıdığı ifade ediliyor.
Bağımsız değerlendirme: Madra Dağı örneği, Türkiye’nin enerji ve maden politikalarında çevre-ekonomi dengesinin ne denli kırılgan olduğunu gösteriyor. Siyanürlü altın madenciliğine izin verilmesi, kısa vadeli ekonomik kazanımların uzun vadeli ekolojik bedelleri görmezden gelinerek alındığı bir yaklaşımın yansıması. Yerel halkın yaşam alanları, zeytinlikler ve ormanlar bu süreçte kaybedilenler arasında. Projenin onaylanması, benzer başvuruları teşvik edebileceği gibi, çevresel hassasiyetlerin siyasi tercihlere kurban edildiği algısını da güçlendiriyor.
