Dünyada sadece Eskişehir'de çıkarılan ve beyaz altın olarak bilinen lületaşı, usta yetişmemesi ve gençlerin ilgisizliği nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Bir zamanlar bölge ekonomisine can veren bu özel maden, bugün atıl durumdaki ocaklarıyla eski günlerini arıyor.
Beyaz altının hikayesi
Lületaşı, magnezyum ve silisyum bileşiminden oluşan, kolay işlenebilen ve ısıya dayanıklı bir mineraldir. Osmanlı döneminde pipo ve süs eşyası yapımında kullanılan taş, 19. yüzyılda Avrupa'da büyük rağbet görmüş. Eskişehir'deki rezervlerin dünyadaki tek kaynak olduğu belirtiliyor. Ancak 1980'lerden sonra talep azalmış, ocaklar kapanmaya başlamış.
Usta sorunu ve gençlerin ilgisizliği
Eskişehir Lületaşı İşleme Atölyesi'nde 30 yıldır çalışan 55 yaşındaki usta Ahmet Yılmaz, "Gençler bu işe sıcak bakmıyor. Biz de emekli olunca yerimize kimse gelmiyor. Taş ocakları bile atıl durumda" diyor. Son yıllarda lületaşı işleyen usta sayısı 50'nin altına düşmüş durumda.
- Eskişehir'de lületaşı çıkaran ocak sayısı 1990'da 40 iken bugün sadece 5.
- İşlenmiş lületaşı ürünlerinin yıllık ihracatı 500 bin dolar seviyesine geriledi.
- Usta yetiştirmek için açılan kurslara katılım yok denecek kadar az.
Kültürel miras ve ekonomi
Lületaşı, sadece ekonomik değil aynı zamanda kültürel bir miras. Eskişehir Valiliği, taşın tanıtımı için çalışmalar yürütse de yeterli ilgiyi görmüyor. Oysa hediyelik eşya, takı ve süs eşyası olarak değerlendirilebilecek potansiyeli yüksek. Dünyada başka örneği olmayan bu madenin korunması ve gelecek nesillere aktarılması için acil önlemler alınması gerekiyor.
