Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ile ABD Başkanı Donald Trump, dün akşam (Türkiye saatiyle 21:00) yaklaşık 1 saat 20 dakika süren kritik bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmenin ana gündemini, ABD'nin Brezilya'ya uygulamaya başladığı yeni gümrük vergileri oluştururken, Lula da Silva bu vergilerin gerekçelerinin "temelsiz" olduğunu ifade etti. İki lider ayrıca ikili ticari ilişkiler, suçla mücadele ve küresel krizler konularında da fikir alışverişinde bulundu. Görüşme, Brezilya-ABD ilişkilerinde son dönemde yaşanan ticari gerilimin ardından diyalog kanallarının açık tutulması açısından önem taşıyor.
Lula'dan Vergi Uyarısı
Brezilya Devlet Başkanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamaya göre Lula da Silva, görüşmede ABD'nin Brezilya'dan ithal edilen çelik ve alüminyum ürünlerine getirdiği ek vergilerin, iki ülke arasındaki ticari ilişkilere zarar vereceğini ve bu adımın ekonomik gerekçelerden yoksun olduğunu vurguladı. Lula, "Ticarette adil ve dengeli bir yaklaşım benimsenmeli; bu tür tek taraflı kararlar küresel tedarik zincirlerini olumsuz etkiliyor" dedi. Trump ise görüşmede, ABD'nin kendi sanayisini koruma hakkını savunarak, zamanla ticaret dengesinin gözden geçirilebileceği sinyalini verdi. İki liderin, önümüzdeki haftalarda konuyu G20 ve BM Genel Kurulu gibi uluslararası platformlarda da ele alma konusunda mutabık kaldığı belirtildi.
Ticaret Rakamları Masada
Görüşmede, Brezilya ile ABD arasındaki ticaret hacminin 2024 yılı itibarıyla 75 milyar doların üzerinde olduğu, Brezilya'nın ABD'ye ihracatının 32 milyar dolar, ithalatının ise 43 milyar dolar olarak gerçekleştiği bilgisi paylaşıldı. Lula da Silva, ABD'nin Brezilya'nın ikinci büyük ticaret ortağı olduğunu hatırlatarak, "Bu ilişkiyi korumak ve derinleştirmek her iki ülkenin de yararına. Masada kalalım, sorunları birlikte çözelim" ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanlığı Sarayı Alvorada'dan görüşmeye katılan Brezilya Dışişleri Bakanı Mauro Vieira, görüşmenin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, "İki lider önümüzdeki ay yüz yüze görüşme konusunda prensipte anlaştı. Bu, ilişkilerde yeni bir sayfa açabilir" dedi.
Küresel Krizler ve Suçla Mücadele
Vergi konusunun ötesinde, Lula ve Trump, küresel ölçekte yaşanan iklim değişikliği ve göç krizine de değindi. Lula, Amazon Ormanları'nın korunması konusunda uluslararası fon sağlanması gerektiğini yinelerken, Trump ise göçmen akınlarının kontrol altına alınması için iş birliğinin artırılmasını talep etti. Özellikle uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadelede iki ülkenin istihbarat paylaşımını güçlendirme kararı aldığı öğrenildi. Brezilya ile ABD arasında 2019'dan bu yana süren güvenlik anlaşmaları kapsamında, Amazon bölgesinde ortak operasyonların yapılması konusunda da mutabakat sağlandığı kaydedildi.
Lula'nın Diplomatik Stratejisi
Uzmanlar, Lula'nın bu görüşmeyle, Trump'ın "Amerika Önce" politikasına karşı çok taraflı bir denge kurmaya çalıştığını belirtiyor. Brezilya, son aylarda Çin ve Avrupa Birliği ile de ticaret anlaşmalarını derinleştirirken, ABD ile yaşanan bu gerilim, ülkenin ihracat çeşitlendirme stratejisinin önemini artırıyor. São Paulo merkezli Getulio Vargas Vakfı'ndan uluslararası ilişkiler uzmanı Prof. Dr. Ana Paula Tostes, "Lula, hem Trump ile diyaloğu sürdürüp ticari ilişkileri garanti altına almak hem de diğer aktörlerle ilişkilerini güçlendirmek istiyor. Bu telefon görüşmesi, Brezilya'nın küresel bir oyuncu olarak konumunu sağlamlaştırma çabasının bir parçası" değerlendirmesinde bulundu.
Gelecek Adımlar
Görüşmenin ardından iki ülkenin ticaret bakanları, önümüzdeki hafta bir video konferans toplantısı yaparak vergi konusunda teknik düzeyde müzakerelere başlayacak. Lula'nın, Trump'ı önümüzdeki yıl Brezilya'ya davet ettiği, Trump'ın ise bu davete "olumlu baktığı" bildirildi. Öte yandan, ABD'nin yeni vergilerinin 1 Nisan'da yürürlüğe girmesi bekleniyor. Brezilya hükümeti, Dünya Ticaret Örgütü'ne başvurma seçeneğini de masada tuttuğunu açıkladı. Bu gelişmeler, küresel ticaret savaşlarının gölgesinde, iki büyük ekonomi arasındaki ilişkilerin nasıl şekilleneceğine dair önemli bir test niteliği taşıyor.
