Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nde yaptığı değişiklikle sınavla öğrenci alan liselerin belirlenme ölçütlerini yeniden düzenledi. Yeni düzenlemeye göre, sınavlı okulların açılması veya kapatılması artık doğrudan bakan onayına tabi olacak. Bu değişiklik, LGS sonuçlarının açıklanmasına kısa bir süre kala kamuoyunda tartışmalara yol açtı. Eğitimciler, sürecin şeffaflığını sorgularken, düzenlemenin eşitsizlikleri derinleştirebileceği uyarısında bulunuyor.
Yeni kriterler neler?
MEB'in yayımladığı yönetmelik değişikliği ile sınavla öğrenci alan okulların belirlenmesinde daha önce kullanılan kriterler değiştirildi. Artık bir okulun sınavla öğrenci alabilmesi için fiziki kapasite, öğretmen kadrosu ve geçmiş akademik başarı gibi somut göstergelerin yanı sıra, Bakanlık tarafından belirlenecek 'ek ölçütler' de devreye girecek. Ancak bu ek ölçütlerin ne olduğu henüz açıklanmadı. Eğitim Uzmanı Feray Aytekin, "Belirsizlik ortamı, okul tercihi yapacak aileleri ve öğrencileri zor durumda bırakacak. Ayrıca, bakan onayının doğrudan sürece dahil edilmesi, kararların merkezileşmesine ve yerel ihtiyaçların göz ardı edilmesine yol açabilir" dedi.
Eşitsizlik endişesi
Yeni düzenleme, özellikle büyükşehirlerdeki başarılı liselerin kontenjanlarının yeniden belirlenmesiyle ilgili endişeleri artırdı. Bazı eğitim sendikaları, değişikliğin imtiyazlı okulların sayısını azaltabileceğini belirtirken, diğerleri ise bunun aksine, sınavlı okul sayısının artmasıyla eşitsizliğin büyüyeceğini savunuyor. Aytekin, "LGS, halihazırda sosyoekonomik farklılıkları derinleştiren bir sınav. Yeni kriterlerin net olmaması, şehirler arası ve okullar arası uçurumları daha da açabilir. Özellikle kırsal bölgelerdeki öğrencilerin nitelikli okullara erişimi zaten kısıtlıyken, bu düzenleme mevcut dengesizlikleri pekiştirebilir" diye konuştu.
Geçmiş düzenlemeler ve tepkiler
MEB, son yıllarda sık sık ortaöğretim yönetmeliklerinde değişiklik yapıyor. 2023'teki benzer bir düzenleme, sınavlı okulların sayısında %20'ye varan bir artışa neden olmuş ancak bu artışın eşitsizlikleri daha da büyüttüğü eleştirileriyle karşılaşmıştı. Eğitim-Sen, yeni düzenlemenin de aynı sonuçları doğuracağını belirterek, sürecin şeffaf yürütülmesi ve paydaşların görüşlerinin alınması çağrısında bulundu. Veli dernekleri ise, LGS sonuçları öncesinde bu tür bir değişiklik yapılmasının öğrenciler üzerinde psikolojik baskı yarattığını dile getirdi.
Sonuç: Belirsizlik hakim
LGS sonuçlarının açıklanmasına günler kala yönetmelik değişikliği, eğitim camiasında yeni bir tartışma başlattı. MEB'in bu düzenlemeyle sınavlı okul sayısını ve dağılımını daha sıkı kontrol etmeyi hedeflediği anlaşılsa da, kriterlerin somutlaştırılmaması ve bakan onayına bırakılması, siyasi müdahale endişelerini de beraberinde getiriyor. Eğitimde fırsat eşitliğini sağlamak için kapsamlı bir reforma ihtiyaç olduğu bir kez daha görülüyor. Bu tür parçalı düzenlemeler yerine, tüm paydaşların katılımıyla hazırlanacak uzun vadeli bir plan, sorunun çözümüne daha fazla katkı sunabilir.
