Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından Ladik ilçesi Büyükalan Mahallesi’nde hayata geçirilen güneş enerjisi santrali (GES) sahasında, “Güneşten Enerji, Topraktan Bereket – Agrivoltaik Tarım Projesi” kapsamında yetiştirilen tıbbi ve aromatik bitkilerde hasat dönemi başladı. Proje, aynı arazide hem elektrik üretimi hem de tarımsal faaliyet yapılabileceğini gösterirken, bölge çiftçisine yeni bir modelin kapılarını aralıyor.
Panel Altında İlk Hasat Heyecanı
Ladik Büyükalan Mahallesi’nde kurulu bulunan GES sahasında, güneş panellerinin altında yetiştirilen bitkiler olgunlaşarak hasat edilmeye başlandı. Proje kapsamında tıbbi ve aromatik bitkilerin yanı sıra farklı ürün çeşitleriyle denemeler yapılıyor. Belediye yetkilileri, bu uygulamanın tarımsal arazi kullanımını artırdığını, enerji üretiminin tarıma engel olmadığını ve hatta bitki verimliliğine olumlu katkı sağladığını belirtiyor.
Agrivoltaik sistemler, güneş panellerinin altında gölge seven bitkilerin yetiştirilmesine olanak tanıyor. Bu sistem sayesinde toprak hem enerji üretimi için kullanılırken hem de boş bırakılmıyor. Ladik’teki uygulamada özellikle tıbbi ve aromatik bitkiler tercih edildi. Bu bitkilerin gölgeye dayanıklılığı ve ekonomik değeri göz önünde bulundurularak seçim yapıldığı kaydedildi.
Hasat çalışmalarına katılan belediye ekipleri, yaklaşık iki yıl süren araştırma ve dikim sürecinden sonra ilk ürünleri toplamanın mutluluğunu yaşıyor. Proje koordinatörleri, bitkilerin sağlıklı gelişimi için panellerin eğim açısının ve yüksekliğinin özel olarak ayarlandığını, bu sayede ideal bir mikro iklim oluşturulduğunu ifade ediyor.
Proje Nasıl İşliyor?
Samsun Büyükşehir Belediyesi’nin öncülüğünde yürütülen proje, tarım ve enerji sektörlerini bir araya getiriyor. Güneş enerjisi santrali, belediyenin kendi elektrik ihtiyacının bir kısmını karşılarken, arazi üzerinde tarımsal üretim yapılarak istihdama katkı sağlanıyor. Aynı zamanda tarım arazilerinin amacı dışında kullanımının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Agrivoltaik uygulamalar dünyada yaygınlaşmaya başlarken, Türkiye’de de bu alanda çalışmalar sürüyor. Proje, yenilenebilir enerji yatırımlarının tarımsal üretimle birlikte planlanabileceğini göstermesi bakımından önem taşıyor. Uzmanlar, bu modelin özellikle kırsal bölgelerde arazi kullanım verimliliğini artırabileceğini, çiftçilere ek gelir kapısı oluşturabileceğini dile getiriyor.
Ladik’teki GES sahasında şu ana kadar nane, kekik, lavanta, oğul otu gibi bitkiler denendi. İlk hasattan elde edilen ürünlerin kalitesi, laboratuvar ortamında test edilecek. Elde edilen sonuçlara göre ürün çeşitliliğinin artırılması ve projenin kapsamının genişletilmesi planlanıyor.
Sürdürülebilirlik ve Yerel Kalkınma
Samsun Büyükşehir Belediyesi yetkilileri, projenin çevresel sürdürülebilirlik ile yerel kalkınma arasında köprü kurduğunu vurguluyor. Projenin yalnızca enerji üretimi değil, aynı zamanda kırsal kalkınmayı desteklemek amacı taşıdığını belirten yetkililer, tarımsal üretimin artırılmasıyla bölge halkına yeni iş olanakları sağlandığını ifade ediyor.
Öte yandan, güneş panellerinin altındaki bitkilerin daha az su tüketmesi, kuraklığa karşı dayanıklılık geliştirmesi gibi avantajlar sunduğu gözlemleniyor. Panellerin topraktaki su buharlaşmasını azaltması, su kaynaklarının daha verimli kullanılmasına yardımcı oluyor. Bu durum, iklim değişikliğinin tarım üzerindeki olumsuz etkilerine karşı bir adaptasyon yöntemi olarak değerlendiriliyor.
Proje kapsamında ayrıca bölgede bilgilendirme toplantıları düzenleniyor. Çiftçilere agrivoltaik sistemlerin kurulumu ve işletmeciliği hakkında eğitimler veriliyor. Böylece bilginin tabana yayılması ve projenin çoğaltılması amaçlanıyor. Belediye, bu modeli diğer ilçelere de yaymayı hedeflediklerini açıkladı.
Sonuç olarak Ladik’teki bu uygulama, enerji ve tarımın birlikte var olabileceğini gösteren somut bir örnek olarak öne çıkıyor. Elde edilen deneyim, benzer projelere ışık tutacak ve Türkiye’de agrivoltaik sistemlerin yaygınlaşmasına katkı sağlayacaktır.
