ABD ve İran arasında barış anlaşmasına yönelik yürütülen görüşmelerde umut verici ilerleme kaydedilirken, bu hafta teknik düzeydeki müzakerelerin devam etmesi bekleniyor. İki ülke arasındaki diplomatik temaslar, küresel piyasalarda yakından takip ediliyor. Görüşmelerin olumlu seyretmesi, petrol fiyatları başta olmak üzere birçok emtia ve döviz kurunda dalgalanmalara yol açabilir. Uzmanlar, anlaşma ihtimalinin artmasının yatırımcı risk iştahını olumlu yönde etkileyebileceğini belirtiyor.
Müzakerelerde son durum
Taraflar arasında yapılan son görüşmelerde, anlaşma metninin ana hatları üzerinde mutabakata varıldığı bildiriliyor. Ancak henüz nihai bir metin imzalanmış değil. Özellikle uranyum zenginleştirme ve yaptırımların kaldırılması konularında teknik detayların çözülmesi gerekiyor. Bu hafta Viyana'da gerçekleşmesi planlanan teknik düzey toplantıların, anlaşmanın çerçevesini netleştirmesi öngörülüyor. ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, müzakerelerin yapıcı bir atmosferde ilerlediği vurgulandı.
Piyasalara yansımalar
ABD-İran görüşmelerindeki olumlu hava, küresel petrol piyasalarında arz fazlası beklentisini artırdı. Brent petrol fiyatları, geçen hafta yüzde 2 civarında gerileyerek varil başına 75 dolar seviyesinin altına indi. Uzmanlar, anlaşma durumunda İran'ın günlük 1,5 milyon varil ek arz sağlayabileceğini tahmin ediyor. Düşen petrol fiyatları, enflasyonla mücadele eden merkez bankaları için olumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Öte yandan, jeopolitik risklerin azalması gelişmekte olan ülke para birimlerine destek sağladı. Türk lirası, dolar karşısında son bir haftada yüzde 0,5 değer kazandı. Borsa İstanbul'da ise bankacılık endeksi yatırımcı ilgisiyle yükseldi.
Bağlam ve beklentiler
ABD ve İran arasındaki müzakereler, 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşmanın (JCPOA) yeniden canlandırılması amacını taşıyor. ABD'nin 2018'de anlaşmadan çekilmesinin ardından İran, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini artırmıştı. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (IAEA) son raporlarına göre, İran yüzde 60 saflıkta uranyum zenginleştiriyor. Anlaşma sağlanması halinde, İran'ın zenginleştirme seviyesini yüzde 3,67 ile sınırlandırması bekleniyor. Küresel ekonomik görünüm açısından, bu anlaşma Orta Doğu'da istikrarı artırmanın yanı sıra enerji fiyatlarındaki belirsizliği de azaltabilir. Ancak anlaşmanın Kongre'den geçmesi ve bölgesel aktörlerin tepkileri izlenmesi gereken kritik konular arasında. Yatırımcılar, önümüzdeki günlerdeki teknik görüşmelerden çıkacak sinyallere odaklanmış durumda.
