UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti'nde bulunan kum zambağını koparanlara 699 bin liraya kadar idari para cezası uygulanıyor. Samsun’un Bafra ve 19 Mayıs ilçeleri arasında uzanan delta, nesli tehlike altındaki kum zambağına ev sahipliği yapıyor. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, bölgede denetimleri artırarak bu nadir bitkiyi korumaya yönelik sıkı önlemler aldı.
Kum zambağı neden korunuyor?
Kum zambağı (Pancratium maritimum), kumul ekosistemlerinde yetişen ve beyaz çiçekleriyle tanınan soğanlı bir bitkidir. Türkiye’de Kızılırmak Deltası başta olmak üzere Akdeniz ve Ege kıyılarında doğal olarak bulunur. Habitat kaybı, kumul madenciliği ve bilinçsiz toplama nedeniyle IUCN Kırmızı Listesi'nde 'savunmasız' kategorisinde yer almaktadır. Bitkinin koparılması, doğal üreme döngüsünü bozarak türün devamlılığını tehdit ediyor.
Ceza miktarı ve yasal dayanak
2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında, kum zambağı gibi korunan türleri koparanlara 2024 yılı için belirlenen ceza tutarı 699.337 liradır. Bu miktar, her yıl yeniden değerleme oranında güncellenmektedir. Ayrıca, aynı suçun tekrarı halinde ceza iki katına çıkarılabilir. Jandarma ve sahil güvenlik ekipleri, özellikle yaz aylarında deltada sık sık devriye gezerek kaçak toplamayı engellemeye çalışıyor.
Kızılırmak Deltası'nın önemi
Deniz, göl, sazlık ve kumullardan oluşan 56 bin hektarlık Kızılırmak Deltası, 350’den fazla kuş türüne ev sahipliği yapıyor. UNESCO geçici listesine 2016 yılında giren delta, aynı zamanda Ramsar Alanı olarak korunuyor. Bölgede kum zambağının yanı sıra deniz kaplumbağası ve su samuru gibi nadir türler de yaşıyor. Yetkililer, zambakların çiçek açtığı temmuz ve ağustos aylarında ziyaretçileri uyararak fotoğraf çekimi dışında bitkiye dokunulmamasını istiyor.
Uzmanlar, doğa koruma bilincinin artmasıyla birlikte bu tür yüksek cezaların caydırıcı olduğunu belirtiyor. Ancak yalnızca cezaların değil, aynı zamanda eğitim ve farkındalık çalışmalarının da sürdürülmesi gerektiğine dikkat çekiyorlar. Kum zambağı, bir doğa harikası olarak gelecek nesillere aktarılmayı hak ediyor.
