Somaliland, uluslararası alanda tanınmamasına rağmen Kudüs'te sözde büyükelçilik açtığını duyurdu. Somali'den tek taraflı bağımsızlığını ilan eden ve yalnızca İsrail ile sınırlı bir dizi ülke tarafından tanınan Somaliland, söz konusu temsilciliğin büyükelçi atamasıyla faaliyete geçtiğini bildirdi.
Somaliland'ın Büyükelçilik Atağı
Somali'nin kuzeyinde yer alan ve 1991 yılında bağımsızlığını ilan eden Somaliland, uzun yıllardır tanınma mücadelesi veriyor. Bu mücadelenin en somut adımlarından biri, İsrail ile kurulan diplomatik bağlardı. 2020 yılında İsrail ve Somaliland arasında imzalanan anlaşma kapsamında karşılıklı temsilcilikler açılması öngörülmüştü. İsrail, 2021'de Somaliland'da bir temsilcilik açmıştı. Şimdi de Somaliland, Kudüs'te büyükelçilik açarak karşı atağa geçti.
Somaliland Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, "Kudüs'te açılan büyükelçilik, iki ülke arasındaki dostane ilişkilerin somut bir göstergesidir" ifadelerine yer verildi. Açıklamada ayrıca, büyükelçiliğin resmi olarak faaliyete geçtiği ve büyükelçi atandığı belirtildi.
Yasal Tartışmalar ve Tepkiler
Somaliland’ın bu hamlesi, uluslararası toplumda geniş yankı uyandırdı. Filistin yönetimi, söz konusu girişimi "uluslararası hukukun ihlali" olarak nitelendirerek kınadı. Filistin Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, "Kudüs işgal altındaki Filistin toprağıdır ve burada bir temsilcilik açılması BM kararlarına aykırıdır" denildi.
Somali ise Somaliland'ın bağımsızlığını tanımadığını ve bu girişimin "kendi toprak bütünlüğüne doğrudan saldırı" olduğunu açıkladı. Somali yönetimi, Arap Birliği ve Afrika Birliği'nin konuyla ilgili toplanmasını talep etti.
Öte yandan, İsrail cephesinden resmi bir yorum gelmezken, İsrail medyası Somaliland'ın Kudüs'teki büyükelçiliğinin ülkenin tanınma çabalarının bir parçası olduğunu yazdı. Uzmanlar, bu adımın Somaliland'ın meşruiyet kazanma arayışında bir dönüm noktası olabileceğini belirtiyor.
Somaliland, 1991'de Somali'den ayrıldıktan sonra kendi hükümetini kurdu ancak hiçbir Birleşmiş Milletler üyesi ülke tarafından resmen tanınmadı. İsrail dışında Tayvan, Fas ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerle gayrı resmi ilişkiler yürüten Somaliland, özellikle İsrail ile yakınlaşarak dikkat çekiyor.
Bu gelişme, Afrika Boynuzu bölgesindeki güç dengelerini etkileyebilir. Somali'nin yanı sıra Etiyopya ve Eritre'nin de dahil olduğu bölgede, Somaliland'ın İsrail ile işbirliği yapması, bölgesel rekabeti tetikleyebilir. Ayrıca Filistin meselesi bağlamında Kudüs'ün statüsü konusundaki hassasiyetler yeniden alevlenmiş durumda.
Bağımsız değerlendirmeler, Somaliland'ın bu girişiminin simgesel olduğu kadar pratik sonuçları da olabileceğini gösteriyor. Ancak uluslararası tanınma olmadan bu adımın kalıcı bir diplomatik varlık olarak kabul edilmesi zor. Somaliland'ın dış politikasında İsrail ile yakınlaşma stratejisi, başta Körfez ülkeleri olmak üzere bölgesel aktörlerin tepkisini çekerken, Afrika Birliği'nin konuya nasıl bir tavır alacağı merak konusu.
